สกุชชี่ คืออะไร ? ทำไมกลับมาฮิตอีกครั้ง และเพราะอะไรหลายคนเล่นเพลินจนวางไม่ลง มาเปิดเหตุผลทางจิตวิทยาและประโยชน์ที่มีต่อสุขภาพจากของเล่นชนิดนี้ สกุชชี่ กลับมาเป็นกระแสอีกครั้งบนโซเชียลมีเดีย โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและวัยรุ่นที่นิยมสะสมและบีบเล่นเพื่อความเพลิดเพลิน หลายคนอาจมองว่า สกุชชี่ เป็นเพียงของเล่นเด็กน่ารัก ๆ แต่ในอีกมุมหนึ่งก็ถูกนำมาใช้เพื่อเรื่องสุขภาพด้วย คำถามก็คือ สกุชชี่ช่วยคลายเครียดได้จริงหรือไม่ เพราะอะไรหลายคนจึงชอบหยิบขึ้นมาบีบเล่นซ้ำ ๆ จนแทบวางไม่ลง ลองอ่านต่อแล้วจะเข้าใจ สกุชชี่ ภาษาอังกฤษคือ Squishy เป็นของเล่นที่ผลิตจากโฟมหรือวัสดุนุ่มพิเศษ สามารถบีบให้ยุบตัวได้ และจะค่อย ๆ คืนรูปกลับสู่สภาพเดิมอย่างช้า ๆ เคยได้รับความนิยมอย่างมากเมื่อหลายปีก่อน ก่อนจะกลับมาเป็นกระแสอีกครั้งในช่วงที่ผ่านมา หลังมีผู้คนจำนวนมากนำมารีวิว สะสม และแชร์คอนเทนต์เกี่ยวกับสกุชชี่บนโซเชียลมีเดีย ปัจจุบันสกุชชี่มีหลายรูปแบบให้เลือก ตั้งแต่ สกุชชี่ลูกพีช ที่ได้รับความนิยมในกลุ่มนักสะสม ไปจนถึงสกุชชี่เนย ขนมปัง โดนัท ผลไม้ สัตว์น่ารัก และคาแรกเตอร์การ์ตูนต่าง ๆ ซึ่งแต่ละแบบก็มีเอกลักษณ์และรายละเอียดแตกต่างกันออกไป อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้สกุชชี่แตกต่างจากของเล่นทั่วไปไม่ได้อยู่แค่ความน่ารักเท่านั้น แต่ยังรวมถึงสัมผัสนุ่ม ๆ และการคืนรูปอย่างช้า ๆ หลังถูกบีบ ซึ่งเป็นจุดเด่นที่ทำให้หลายคนรู้สึกเพลิดเพลิน ผ่อนคลาย และหยิบขึ้นมาบีบเล่นซ้ำ ๆ โดยไม่รู้ตัว นักจิตวิทยาอธิบายว่า เมื่อคนเรากำลังใช้ความคิดหรือจดจ่อกับบางสิ่ง สมองมักมองหากิจกรรมเล็ก ๆ เพื่อกระตุ้นประสาทสัมผัสและสร้างความเพลิดเพลิน จึงเกิดพฤติกรรมที่เรียกว่า "การขยับร่างกายโดยไม่รู้ตัว" (Fidgeting) เช่น การเคาะโต๊ะ หมุนปากกา หรือขยับขาไป-มา การบีบสกุชชี่ ซึ่งจัดอยู่ในกลุ่มของเล่นกระตุ้นประสาทสัมผัส (Sensory Toy) และมีลักษณะคล้ายลูกบอลคลายเครียด (Stress Ball) ก็ทำงานในลักษณะเดียวกัน โดยเปิดโอกาสให้มือได้เคลื่อนไหวซ้ำ ๆ อย่างเป็นจังหวะ ทำให้ความสนใจถูกดึงมาอยู่กับกิจกรรมตรงหน้า นอกจากนี้ สัมผัสที่นุ่ม ยืดหยุ่น และการคืนรูปอย่างช้า ๆ ของสกุชชี่ ยังช่วยกระตุ้นระบบประสาทรับความรู้สึกบริเวณผิวหนังให้ส่งสัญญาณไปยังสมองอย่างต่อเนื่อง ทำให้สมองได้รับข้อมูลที่สม่ำเสมอและคาดเดาได้ จึงเกิดความรู้สึกเพลิดเพลินขณะเล่น อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ สมองของมนุษย์มักตอบสนองต่อกิจกรรมที่ทำซ้ำได้และเห็นผลลัพธ์ทันที การบีบสกุชชี่ให้ยุบตัวแล้วค่อย ๆ คืนรูป จึงสร้างความพึงพอใจในระดับหนึ่ง คล้ายกับการกดปากกาเล่น แกะพลาสติกกันกระแทก หรือหมุนของเล่นบางประเภท จนทำให้หลายคนหยิบขึ้นมาบีบเล่นซ้ำ ๆ โดยไม่รู้ตัว ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เพียงพอจะยืนยันว่า สกุชชี่สามารถลดความเครียดหรือบรรเทาอาการวิตกกังวลได้โดยตรง โดยผู้เชี่ยวชาญมองว่าของเล่นประเภทนี้อาจช่วยให้บางคนรู้สึกผ่อนคลายมากขึ้นในระยะสั้น เนื่องจากช่วยเบี่ยงเบนความสนใจออกจากเรื่องที่กำลังกังวล และหันมาโฟกัสกับกิจกรรมตรงหน้าแทน เช่น มีงานวิจัยบางส่วนพบว่า การใช้ลูกบอลคลายเครียด (Stress Ball) ระหว่างการรับการรักษาทางการแพทย์บางประเภท สามารถช่วยลดระดับความเครียดหรือความเจ็บปวดลงได้ นอกจากนี้ การบีบสกุชชี่ซ้ำ ๆ ยังอาจเป็นพฤติกรรมทดแทนที่ช่วยลดความกระสับกระส่ายหรือความรู้สึกไม่อยู่นิ่งในบางคนได้ แต่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ดังนั้น แม้สกุชชี่อาจเป็นตัวช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายได้ชั่วคราว แต่ก็ไม่ควรใช้ทดแทนวิธีดูแลสุขภาพจิตที่ได้รับการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์ เช่น การออกกำลังกาย การพักผ่อนให้เพียงพอ หรือการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อมีความเครียดสะสมเป็นเวลานาน มาสรุปประโยชน์ดี ๆ ของสกุชชี่ที่มีต่อสุขภาพกายและใจกัน การบีบและปล่อยสกุชชี่ซ้ำ ๆ เป็นตัวช่วยที่ดีในการดึงความรู้สึกกลับมาอยู่กับปัจจุบัน และมีส่วนช่วยเบี่ยงเบนความสนใจจากสิ่งเร้าที่ทำให้เกิดความกังวล จึงช่วยให้สมองผ่อนคลายจากความเครียดในขณะนั้นได้ชั่วคราว การขยับมือ (Fidgeting) ระหว่างการเรียนหรือการทำงาน มีส่วนช่วยให้บางคนจดจ่อกับงานตรงหน้าได้ดีขึ้นในสถานการณ์ที่มีความกดดัน เนื่องจากได้ระบายความเครียดออกไปผ่านทางร่างกาย อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพดังกล่าวอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล การบีบสกุชชี่ช่วยกระตุ้นการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อมือ เป็นการบริหารและลดความตึงเครียดของนิ้วมือหลังจากใช้งานคอมพิวเตอร์หรือสมาร์ตโฟนเป็นเวลานาน และหากบีบเป็นประจำจะมีส่วนช่วยบริหารกล้ามเนื้อมือและท่อนแขนได้ด้วย ด้วยรูปลักษณ์ที่น่ารัก สีสันสดใส และผิวสัมผัสที่เป็นเอกลักษณ์ สกุชชี่จึงเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยสร้างความเพลิดเพลินและเติมความสดชื่นระหว่างวันได้เป็นอย่างดี แม้สกุชชี่จะเป็นของเล่นนุ่มนิ่มที่ดูไม่มีอันตราย แต่เพื่อความปลอดภัยในการใช้งาน ก็มีข้อควรระวังเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เราไม่ควรมองข้ามเช่นกัน หลีกเลี่ยงสินค้าที่ไม่ได้มาตรฐาน : ควรหลีกเลี่ยงสกุชชี่ที่ไม่ระบุแหล่งผลิตชัดเจน เพราะอาจใช้วัสดุ สี หรือสารเคมีที่ไม่ได้มาตรฐานและเป็นอันตรายต่อผิวสัมผัสได้ ทางที่ดีควรเลือกซื้อจากแบรนด์หรือร้านค้าที่น่าเชื่อถือ มีฉลากสินค้าและข้อมูลครบถ้วนจะเซฟที่สุด หลีกเลี่ยงชิ้นที่มีกลิ่นฉุนผิดปกติ : หากแกะซองออกมาแล้วเจอสัมผัสของกลิ่นเคมีที่รุนแรงเตะจมูก แนะนำให้หลีกเลี่ยงการเล่นทันที หรือถ้านำมาเล่น ควรนำไปวางผึ่งไว้ในบริเวณที่อากาศถ่ายเทสะดวกจนกว่ากลิ่นจะจางลงก่อน ระวังเด็กเล็กเผลอนำเข้าปาก : สำหรับบ้านไหนที่มีเด็กเล็ก ต้องระวังไม่ให้น้อง ๆ กัด แทะ หรืออมสกุชชี่เด็ดขาด เพราะนอกจากเสี่ยงต่อการได้รับสารเคมีแล้ว เศษฟองน้ำชิ้นเล็ก ๆ ที่หลุดออกมาอาจหลุดเข้าคอจนเป็นอันตรายได้ ใช้เพื่อความเพลิดเพลิน ไม่ใช่การบำบัด : ต้องเข้าใจก่อนว่า การบีบสกุชชี่เป็นเพียงตัวช่วยให้เรารู้สึกผ่อนคลายและเบี่ยงเบนความสนใจได้ชั่วคราวเท่านั้น ไม่ใช่การแก้ปัญหาความเครียดที่ต้นเหตุ หากใครกำลังเผชิญกับภาวะเครียดสะสมจนส่งผลต่อการนอน การทำงาน หรือการใช้ชีวิตประจำวัน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตจะเป็นทางออกที่ตรงจุดและยั่งยืนที่สุด สกุชชี่อาจไม่ใช่ยารักษาความเครียดหรือโรคกังวลโดยตรง แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าการบีบ ๆ คลาย ๆ ของเล่นนุ่มนิ่มนี้ เป็นวิธีสั้น ๆ ที่ช่วยกู้คืนความสดชื่นและเบี่ยงเบนความกังวลได้เป็นอย่างดี การพกไว้บีบเล่นแก้เบื่อ บริหารนิ้วมือ หรือพักสายตาระหว่างวัน จึงเป็นอีกหนึ่งไอเดียเล็ก ๆ ที่ช่วยฮีลใจและสร้างสมดุลให้ร่างกายแบบง่าย ๆ ในทุก ๆ วัน ผลไม้คลายเครียด เติมความหวานสดชื่นให้ร่างกาย ด้วย 7 ผลไม้ช่วยให้แฮปปี้ ล้างจานช่วยคลายเครียดได้ กิจกรรมง่าย ๆ ที่ช่วยผ่อนคลายอารมณ์ คอเกมยิ้มเลย ! นักวิจัยชี้ เล่นเกมระหว่างพักเบรก ช่วยคลายเครียดกว่านั่งเฉย ๆ 9 วิธีหายใจคลายเครียด จัดไปให้หายกังวลใน 10 นาที ! 10 วิธีคลายเครียดให้หมดไป ภายในไม่กี่นาที ขอบคุณข้อมูลจาก : healthline.com, medicalnewstoday.com, happily.co.nz