10 ประโยชน์ของดอกชบา สรรพคุณทางยาดีงามไม่แพ้หน้าตาเลย

          ดอกชบา ความหมายอาจไม่ค่อยดีในไทย แต่ประโยชน์ของดอกชบามีดีไม่แพ้หน้าตาเลยทีเดียว ทั้งแก้ประจำเดือนไม่ปกติ บำรุงเลือด หรือชงเป็นชาดอกชบาแก้กระหายก็ยังได้

ดอกชบา

          ครั้งในสมัยรัตนโกสินทร์ดอกชบาเป็นสัญลักษณ์ที่ไม่ดีนัก เพราะใช้เป็นดอกไม้คล้องคอนักโทษประหาร อีกทั้งยังใช้เป็นสัญลักษณ์หญิงหลายใจด้วยการให้ทัดดอกชบาไว้ที่หูทั้งสองข้าง ความหมายของดอกชบาในอดีตนั้นเลยดูไม่ค่อยจืดเท่าไร แต่ถ้าพูดถึงในด้านสรรพคุณของพรรณไม้แล้ว ต้องบอกว่า ประโยชน์ของดอกชบา มีดีต่อสุขภาพไม่น้อยเลย

ชบา ที่มาแสนรันทด

          ชบา มีถิ่นกำเนิดที่ประเทศจีน อินเดีย และหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก เช่น หมู่เกาะฮาวาย โดยมีการสันนิษฐานว่า ชบาเข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่สมัยสุโขทัย เนื่องจากพบว่ามีการเอ่ยถึงชบาในหนังสือไตรภูมิพระร่วง และไทยน่าจะได้รับชบามาจากประเทศอินเดีย เพราะรับความเชื่อเกี่ยวกับดอกชบามากจากชาวอินเดียด้วย ซึ่งในอินเดียตอนใต้ใช้ดอกชบาบูชาเจ้าแม่กาลี และใช้เป็นพวงมาลัยสวมคอนักโทษประหาร

          ทั้งนี้นอกจากชื่อชบาแล้ว ยังมีชื่ออื่น ๆ ที่เรียกดอกไม้ชนิดนี้อีกด้วย เช่น ชบาขาว ชุมบา บา ใหม่ ใหม่แดง หมอกใหม่ บูงอรายอ หรือชบาในชื่อภาษาอังกฤษว่า Shoe flower และ Hibiscus

ดอกชบา

ชบา ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ที่น่าสนใจ

          ชบา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hibiscus rosa - sinensis L. อยู่ในวงศ์ MALVACEAE ลักษณะโดยทั่วไปของชบาเป็นไม้พุ่มขนาดกลาง ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงเวียนกัน ขอบใบจักคล้ายฟันเลื่อย ดอกเป็นดอกเดี่ยวมีหลายสี ทั้งสีแดง ชมพู แสด ม่วง เหลือง หรือชบาขาว กลีบดอกมีทั้งดอกซ้อนและไม่ซ้อน

ประโยชน์ของดอกชบา สรรพคุณดีงามไม่แพ้ใคร

          เมื่อก่อนชบาอาจเป็นต้นไม้ที่ไม่ค่อยมีใครรักใคร่มากนัก เพราะความเชื่อที่ติดตัวมาตั้งแต่สมัยโบราณ แต่ถึงกระนั้นประโยชน์ของดอกชบาก็มีหลากหลาย ดังนี้

1. ดับพิษร้อน

ดอกชบา

          ดอกชบามีฤทธิ์เย็น ช่วยดับพิษร้อนในร่างกาย แก้ไข้ โดยนำดอกชบาสีแดงสดหรือแห้งก็ได้ ตัดเกสรทิ้ง แล้วนำมาชงในน้ำร้อนดื่มเป็นชาบำรุงร่างกาย

2. บำรุงเลือด

          ดอกชบาสีแดงมีสารต้านอนุมูลอิสระที่ชื่อว่าแอนโทไซยานิน มีคุณสมบัติช่วยการไหลเวียนของเลือด ทั้งยังมีการศึกษาถึงสรรพคุณของแอนโทไซยานินว่ามีส่วนช่วยบำรุงหัวใจ ส่งเสริมให้เลือดไปเลี้ยงหัวใจได้ดีขึ้น โดยใช้ดอกชบาสีแดง 1 กำมือ บีบให้พอช้ำ แล้วนำไปต้มกับน้ำ 1 ลิตร รอเดือดประมาณ 10-15 นาที กรองเอาแต่น้ำมาดื่ม

3. แก้ประจำเดือนมาไม่ปกติ

          เนื่องจากสรรพคุณของดอกชบาที่ช่วยบำรุงเลือด ดอกชบาจึงเป็นดอกไม้ที่โบราณนำมารักษาอาการประจำเดือนผิดปกติ โดยเฉพาะอาการประจำเดือนมามากกว่าปกติ และประจำเดือนไม่มา โดยให้ใช้ดอกชบาสด 2-3 ดอก บดละเอียด ผสมน้ำผึ้ง 1 ช้อนแกง และมะนาว 1 ซีก กินเป็นยาแก้ประจำเดือนไม่ปกติ

4. บำรุงน้ำนมสตรีหลังคลอดบุตร
 

ดอกชบา

           ดอกชบามีสรรพคุณบำรุงน้ำนมสตรีหลังคลอดบุตร โดยชบาจะช่วยในเรื่องกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ช่วยบำรุงน้ำนมแม่หลังคลอด นอกจากนี้หากนำใบอ่อนของชบามาขยี้กับน้ำเล็กน้อยแล้วมาทาบริเวณหน้าท้องหญิงตั้งครรภ์ 7 เดือนขึ้นไป หรือนำใบอ่อน 1 กำมือมาตำให้ละเอียด แล้วนำมาคั้นผสมกับน้ำต้มสุกให้ได้ 1/2 แก้วชา จากนั้นค่อยกรองมาดื่มสัปดาห์ละครั้ง ก็เชื่อว่าจะช่วยให้คลอดบุตรง่ายขึ้นด้วย

5. รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก

           เนื่องจากชบามีฤทธิ์เป็นยาเย็น จึงสามารถนำมารักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวกได้ดี โดยนำใบชบา 5-10 ใบ ล้างแล้วตำให้ละเอียด จากนั้นนำมาพอกแผลหรือบริเวณที่มีอาการ

6. ขับปัสสาวะ

           รากและใบของชบามีฤทธิ์ช่วยขับปัสสาวะ โดยนำรากต้นชบาขาว 1 กำมือ ล้างให้สะอาดแล้วทุบให้แหลก จากนั้นนำมาต้มกับน้ำ 1 ลิตร รอจนเดือดประมาณ 20 นาที แล้วกรองเอาแต่น้ำมาดื่มครั้งละ 1/2 แก้วชา วันละ 2 เวลาหลังอาหาร

7. บรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ

           เลือกใช้รากดอกชบาขาวหรือแดงก็ได้ นำมาตำให้ละเอียดแล้วพอกแก้อาการบวม ฟกช้ำ

8. ช่วยขับน้ำย่อย ช่วยให้เจริญอาหาร

ดอกชบา

          ชาดอกชบามีสรรพคุณช่วยขับน้ำย่อย และกระตุ้นให้รู้สึกเจริญอาหารมากขึ้น โดยวิธีชงชาดอกชบาให้นำดอกชบาแดง 3-4 ดอก ต้มกับน้ำสะอาด 1 แก้ว (250 cc) รอจนน้ำเดือดแล้วปิดไฟ กรองเอาแต่น้ำมาผสมกับน้ำผึ้ง 2 ช้อนชา คนให้เข้ากันแล้วดื่มเป็นชาได้เลย

9. แก้ผดผื่นคัน รักษาฝี

          ดอกชบามีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ ช่วยบรรเทาอาการผดผื่นคันหรือรักษาแผล ฝี ริดสีดวงได้ โดยนำดอกชบาที่ยังตูมมาขยี้ทาบริเวณที่มีอาการ

10. บำรุงผม แก้ผมขาดหลุดร่วง

ดอกชบา

          ตำรับยาโบราณมีการนำเอาดอกชบามาบำรุงผมให้ผมดกดำ (เนื่องจากน้ำคั้นดอกชบามีสีดำ) แก้ปัญหาผมขาดหลุดร่วง วิธีใช้ก็แค่นำดอกชบาสีใดก็ได้ 1 กำมือ บดให้ละเอียด แล้วใช้ชโลมศีรษะให้ทั่ว นวดเบา ๆ แล้วหมักทิ้งไว้ 5 นาที จากนั้นก็ล้างน้ำออกเป็นปกติ

          นอกจากนี้ดอกชบายังนิยมนำไปทาเพื่อปลูกคิ้วให้เด็กทารก คล้าย ๆ สรรพคุณของดอกอัญชัญ แถมในอดีตยังใช้น้ำคั้นจากดอกชบาขัดถู หรือย้อมรองเท้าอีกด้วยนะคะ จึงมีชื่อภาษาอังกฤษว่า Shoe flower เท่านั้นยังไม่พอ ดอกชบายังสามารถนำมาประกอบอาหารได้ โดยใส่ในแกงเลียง แกงจืด ชุบแป้งทอดกรอบ หรือลวกจิ้มน้ำพริกก็อร่อย

ขอขอบคุณข้อมูลจาก

บ้านและสวน
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
สมุนไพรอภัยภูเบศร
หนังสือ ๑๐๘ สมุนไพรไทย ใช้เป็น หายป่วย โดย พิมลพรรณ อนันต์กิจไพศาล

เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
10 ประโยชน์ของดอกชบา สรรพคุณทางยาดีงามไม่แพ้หน้าตาเลย โพสต์เมื่อ 7 กุมภาพันธ์ 2562 เวลา 16:34:14 4,462 อ่าน
อ่านความคิดเห็นของเพื่อนๆ ..คิดอย่างไรกับเรื่องนี้ เขียนเลย
TOP