หมอเจด เผยชื่ออาหารกินเพลิน หากกินบ่อย ๆ ระวัง 5 โรคร้าย อันตรายถึงชีวิต พร้อมแนะวิธีเริ่มเช็กยังไงให้สุขภาพดีขึ้น
วันที่ 25 เมษายน 2568 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา โพสต์ให้ความรู้ด้านสุขภาพผ่านเพจเฟซบุ๊ก หมอเจด ในหัวข้อ กินแบบนี้ทุกวัน ระวัง 5 โรคร้าย อันตรายถึงตุย
เชื่อว่าเราทุกคนชอบของอร่อย รวมไปถึงชีวิตประจำวันเรามันเร่งรีบมากขึ้น เราเลยกินอาหาร "Ultra-Processed Food" (UPF) หรือ "อาหารแปรรูปขั้นสูง" มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นขนมถุง ข้าวกล่อง น้ำหวาน หรือ อาหารแช่แข็ง จริง ๆ แล้วมันอาจไม่ใช่ "อาหาร" ในความหมายที่แท้จริงก็ได้
ในหนังสือ Ultra-Processed People: อร่อยลวงตาย คุณหมอ Chris van Tulleken เล่าถึง "Ultra-Processed Food" (UPF) หรือ "อาหารแปรรูปขั้นสูง" ว่าเป็นอาหารที่ถูกออกแบบมาให้เรากินเพลิน ติดใจ แต่เต็มไปด้วยสิ่งที่ร่างกายไม่ต้องการ เช่น น้ำตาล ไขมันทรานส์ สารแต่งกลิ่น สารปรุงแต่ง ฯลฯ สิ่งที่น่ากังวลคือ อาหารพวกนี้กำลังกลายเป็นอาหารหลักของคนยุคใหม่โดยไม่รู้ตัว และที่สำคัญ มันไม่ได้ทำให้แค่ "อ้วน" แต่มันเป็นจุดเริ่มต้นของโรคเรื้อรังร้ายแรงหลายโรคเลยทีเดียว
1. โรคหัวใจและหลอดเลือด (รวมถึงหลอดเลือดสมอง)
ในหนังสือเขียนอธิบายไว้นะว่า UPF เพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจโดยตรง ทั้งผ่านการเพิ่ม LDL (ไขมันเลว), กระตุ้นการอักเสบในหลอดเลือด และเพิ่มความดันโลหิต ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดหัวใจและสมอง
ในไทยเอง หรือถ้าเราสังเกต คนไข้หัวใจวายเฉียบพลัน มักไม่ได้เป็น "คนชอบกินมัน" อย่างที่คนทั่วไปคิด แต่คือคนที่กินแบบไม่รู้ตัว กาแฟเย็น+โดนัททุกเช้า เบอร์เกอร์ดึก ๆ หลังเลิกงาน หรือขนมถุงหลังอาหารเย็น นั่นแหละ UPF ตัวร้าย
สิ่งที่หมอมักบอกพวกเขาคือ "ไม่ต้องเลิกขาดทันที แต่อย่ากินมันโดยไม่รู้ว่ามันคืออะไร" เริ่มแค่ อ่านฉลากก่อนซื้อ ก็ลดความเสี่ยงได้มากแล้ว
2. โรคมะเร็ง (ลำไส้ เต้านม)
จากหนังสือ Dr. Chris พูดถึงความเชื่อมโยงของ UPF กับมะเร็ง โดยเฉพาะ ไนไตรต์ / ไนเตรต ที่ใช้ในเนื้อแปรรูป เช่น แฮม ไส้กรอก เบคอน ซึ่งมีหลักฐานว่าส่งผลต่อการเกิดมะเร็งลำไส้ นอกจากนี้ UPF ยังมีผลต่อ จุลินทรีย์ในลำไส้ (gut microbiota) ที่เกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันและการควบคุมเซลล์ผิดปกติ
ในความเป็นจริง เรามักคิดว่ามะเร็งคือเรื่องกรรมพันธุ์ หรือโชคร้าย แต่จริง ๆ แล้ว พฤติกรรมการกินแบบเดิม ๆ ทุกวัน ก็มีผลมาก คนไข้บางคนที่เป็นมะเร็งลำไส้ในวัยไม่ถึง 50 ปี ไม่มีประวัติครอบครัวเลย แต่กินเนื้อแปรรูปกับอาหารฟาสต์ฟู้ดแทบทุกวัน หมอไม่ได้โทษอาหารอย่างเดียว แต่อยากให้สังเกตการกินและปรับดู
3. โรคเบาหวานชนิดที่สอง
UPF ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งขึ้นเร็ว ส่งผลให้เกิด "ภาวะดื้อต่ออินซูลิน" ซึ่งเป็นจุดเริ่มของโรคเบาหวานชนิดที่สอง โดยเฉพาะอาหารที่มี น้ำตาลฟรุกโตสสูง (HFCS) อย่างน้ำอัดลม น้ำหวาน ขนมปังไส้หวาน ก็เป็นสาเหตุหลัก ของเบาหวานที่เราเจอ
คนเป็นเบาหวาน บางทีเราก็กินของหวานแบบไม่รู้ตัว เช่น น้ำผลไม้กล่อง ขนมในร้านสะดวกซื้อ ข้าวเหนียวหมูปิ้ง (พร้อมน้ำจิ้มหวาน)
สิ่งที่อยากแนะนำคือ "ตัดหวานที่ไม่รู้ตัวก่อน" แล้วค่อยคุมอาหารอื่น ๆ ตามมา ซึ่งหมอก็แนะนำหลายคนแบบนี้ หลายคนกลับมาด้วยน้ำตาลลดโดยไม่ต้องปรับยา เพราะพวกเขาแค่ หยุดน้ำหวานเย็น ๆ ทุกวัน
4. โรคสมองเสื่อม
สารเคมีบางชนิดใน UPF เช่น emulsifiers, flavor enhancers และสารกันเสีย สามารถกระตุ้นการอักเสบแบบเรื้อรัง ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของสมอง และอาจเกี่ยวข้องกับการพัฒนาโรคอัลไซเมอร์
พอเราพูถึงเรื่อง อัลไซเมอร์ หลายคนคิดว่า คือเรื่องของผู้สูงอายุแต่ความจริงคือ พฤติกรรมของเราในวัย 30-40 มีผลต่อสมองในวัย 70 การกิน UPF อย่างต่อเนื่อง = การเร่งอายุสมอง
แนะนำแบบนี้ว่า ให้เริ่มเปลี่ยนง่าย ๆ เช่น กินผลไม้สดแทนขนมซองระหว่างวัน หรือถ้าอยากกินขนม ให้เลือกแบบทำจากวัตถุดิบธรรมชาติ มันไม่ใช่แค่เรื่องรสชาติ แต่คือการดูแลสมองระยะยาวครับ
5. โรคไขมันพอกตับ (NAFLD)
Dr. Chris เตือนถึง UPF ที่มีน้ำตาลฟรุกโตสสูง โดยเฉพาะจาก น้ำอัดลมและขนมสำเร็จรูปว่ามีผลโดยตรงต่อการสะสมไขมันในตับ และหากไม่จัดการ อาจลุกลามเป็น ตับอักเสบ ตับแข็ง หรือมะเร็งตับ
หมอพูดอยู่บ่อย ๆ ว่า โรคไขมันพอกตับ เป็นโรคที่ไม่มีอาการ พบมากขึ้นในคนอายุน้อย และส่วนใหญ่มารู้ตัวตอนทำอัลตร้าซาวด์เจอโดยบังเอิญ ใครที่กินหวานทุกวัน ดื่มน้ำอัดลมบ่อย แถมยังไม่ออกกำลังกาย ตับคุณอาจพอกไขมันแล้วโดยไม่รู้ตัว เพราะฉะนั้น โรคนี้ย้อนกลับได้ ถ้าเริ่มจากจานข้าววันนี้ เลิกหวาน ลดแป้ง กินผักทุกมื้อ
อ่านจนถึงตรงนี้แล้ว ไม่ได้บอกให้คุณ "เลิกกินขาด" ในวันนี้เลย แต่แค่อยากให้เริ่มจากการ "รู้ว่าเรากินอะไร" แค่นั้นก็เพียงพอจะเปลี่ยนโรคให้ช้าลง และเปลี่ยนชีวิตให้ดีขึ้นได้แล้ว สุขภาพดีเริ่มได้จากจานต่อไป
ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก หมอเจด
