ปากกาลดน้ำหนัก ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง อาการแบบไหนควรพบแพทย์

          อาการคลื่นไส้เป็นอาการที่พบได้บ่อย เนื่องจากยาทำให้อาหารเคลื่อนออกจากกระเพาะช้าลง บางคนอาจรู้สึกแน่นท้อง อิ่มเร็วกว่าปกติ หรือรับประทานอาหารได้น้อยลง

          หากอาเจียนต่อเนื่อง ดื่มน้ำไม่ได้ หรือเริ่มมีอาการอ่อนเพลียมาก ควรติดต่อแพทย์ เพราะอาจนำไปสู่ภาวะขาดน้ำได้

• เคยเป็นตับอ่อนอักเสบ นิ่วในถุงน้ำดี หรือถุงน้ำดีอักเสบ
• มีโรคไต โรคตับ หรือมีภาวะขาดน้ำได้ง่าย
• มีโรคกระเพาะอาหารหรือลำไส้ที่รุนแรง
• เป็นเบาหวานและกำลังใช้อินซูลินหรือยาลดน้ำตาลชนิดอื่น
• มีโรคไทรอยด์ มีก้อนบริเวณคอ หรือมีประวัติส่วนตัวหรือครอบครัวเป็นมะเร็งไทรอยด์ชนิด Medullary Thyroid Carcinoma
• มีประวัติ Multiple Endocrine Neoplasia syndrome type 2 หรือ MEN 2
• กำลังตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร
• มีแผนเข้ารับการผ่าตัด การส่องกล้อง การดมยาสลบ หรือการให้ยาระงับความรู้สึก

• เข้ารับการประเมินสุขภาพก่อนเริ่มใช้ยา
• แจ้งโรคประจำตัว ยา อาหารเสริม และประวัติแพ้ยาให้ครบถ้วน
• ใช้ยาตามขนาดและช่วงเวลาที่แพทย์กำหนด ไม่ปรับขนาดยาเอง
• ไม่ใช้ปากการ่วมกับผู้อื่น แม้จะเปลี่ยนเข็มแล้วก็ตาม
• รับประทานอาหารในปริมาณพอเหมาะ เคี้ยวช้า ๆ และหลีกเลี่ยงอาหารมื้อใหญ่เมื่อมีอาการแน่นท้อง
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการท้องเสียหรืออาเจียน
• รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และมีโปรตีนเพียงพอ เพื่อดูแลมวลกล้ามเนื้อระหว่างลดน้ำหนัก
• บันทึกอาการผิดปกติและนำข้อมูลไปแจ้งแพทย์ในการติดตามครั้งถัดไป

          หลังหยุดยา ความอยากอาหารอาจกลับมาเพิ่มขึ้น หากยังไม่ได้ปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การเคลื่อนไหวร่างกาย การนอน และการจัดการความเครียด น้ำหนักจึงมีโอกาสเพิ่มกลับมาได้ 

          การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเกิดโยโย่ แต่เป็นเหตุผลว่าทำไมการควบคุมน้ำหนักจึงไม่ควรพึ่งยาเพียงอย่างเดียว หากต้องการหยุดยาควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนดูแลน้ำหนักต่อ ไม่ควรหยุดหรือกลับมาเริ่มยาเองตามตัวเลขบนเครื่องชั่ง

          ผลข้างเคียงของปากกาลดน้ำหนักที่พบได้บ่อย ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก แน่นท้อง และอาหารไม่ย่อย ส่วนอาการที่ควรรีบพบแพทย์ ได้แก่ ปวดท้องรุนแรง อาเจียนต่อเนื่อง ดื่มน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อย ตัวเหลือง ตาเหลือง น้ำตาลในเลือดต่ำ หรือมีอาการแพ้ยารุนแรง

          สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงเลือกตัวยาที่กำลังได้รับความนิยม แต่ต้องประเมินว่าจำเป็นและเหมาะกับสุขภาพของแต่ละคนหรือไม่ รวมถึงมีการติดตามอาการและปรับพฤติกรรมควบคู่กันอย่างต่อเนื่อง