ลุยน้ําท่วมต้องระวังป่วย เช็กสัญญาณอาการโรคฉี่หนู

น้ำท่วมแม้จะผ่านไปแล้วก็อย่าเพิ่งวางใจ แต่ควรสังเกตตัวเองต่ออีก 1-2 สัปดาห์ หากมีอาการแปลก ๆ ต่อไปนี้ ควรรีบไปพบแพทย์

ช่วงนี้ฝนตกหนักจนหลายพื้นที่น้ำท่วมขัง ใครที่ต้องเดินลุยน้ำไปทำงานหรือย้ายของหนีน้ำ ต้องระวังภัยเงียบที่มากับน้ำปนเปื้อน สิ่งปฏิกูล และสารเคมี โดยเฉพาะ โรคฉี่หนู ซึ่งเป็นหนึ่งในโรคที่มากับน้ำท่วมที่ต้องระวังเป็นพิเศษ ความน่ากลัวก็คือ โรคนี้ไม่แสดงอาการทันที แต่จะใช้เวลาบ่มเชื้อในร่างกาย 1-2 สัปดาห์ กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็อาจสายเกินไป ดังนั้น อย่าเพิ่งประมาทแม้ตอนนี้จะยังไม่ป่วย ไม่มีไข้ มาเช็กสัญญาณเตือนกันก่อนว่า อาการแบบไหนที่ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

9 อาการป่วยต้องสังเกต หลังลุยน้ำท่วม

1. มีไข้ หนาวสั่น

มักเป็นอาการแรกที่มาแบบไม่ทันตั้งตัว และดูคล้ายไข้หวัดธรรมดาจนหลายคนไม่ทันเอะใจ แต่ถ้ามาหลังลุยน้ำมาไม่กี่วันถึง 2 สัปดาห์ ควรสงสัยไว้ก่อนว่าอาจไม่ใช่ไข้หวัดทั่วไป

2. ปวดศีรษะบริเวณหน้าผาก หรือปวดหลังเบ้าตา

ต่างจากปวดหัวทั่วไปตรงตำแหน่งที่ปวดจะค่อนข้างเฉพาะเจาะจง คือบริเวณหน้าผากหรือลึกเข้าไปหลังลูกตา บางคนปวดจนลืมตาสู้แสงไม่ได้ ถือเป็นอาการที่ค่อนข้างจำเพาะของโรคฉี่หนู

3. ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะน่อง โคนขา หลัง กดแล้วเจ็บ

อาการปวดจะรุนแรงกว่าปวดเมื่อยจากการเดินลุยน้ำธรรมดา มักปวดลึกและเจ็บมากขึ้นเมื่อกดคลำบริเวณน่องหรือโคนขา เป็นหนึ่งในอาการเด่นที่ช่วยแยกจากไข้หวัดหรือไข้เลือดออก

4. ตาแดง

ตาแดงในกรณีนี้ไม่ได้เกิดจากฝุ่นหรือการขยี้ตา แต่เป็นเยื่อบุตาอักเสบที่เกิดร่วมกับไข้และอาการปวดตัว มักขึ้นภายในไม่กี่วันหลังเริ่มมีไข้

5. มีจ้ำเลือดตามผิวหนัง บางคนมีผื่นขึ้น

เป็นสัญญาณที่บ่งบอกว่าโรคเริ่มรุนแรงขึ้น อาจเกิดจากความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดหรือหลอดเลือดถูกทำลาย จ้ำเลือดอาจขึ้นเป็นจุดเล็ก ๆ หรือปื้นใหญ่ตามแขนขาและลำตัว ไม่ควรปล่อยผ่านคิดว่าเป็นแค่รอยฟกช้ำธรรมดา

6. ตาเหลือง ตัวเหลือง

เป็นสัญญาณว่าตับเริ่มทำงานผิดปกติ ซึ่งพบในโรคฉี่หนูชนิดรุนแรง หากสังเกตเห็นตาขาวหรือผิวเริ่มออกสีเหลือง ต้องรีบไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด เพราะอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของภาวะตับวาย

7. อาเจียนหรือท้องเสียมาก ดื่มน้ำได้น้อย

ทั้งอาการอาเจียนและท้องเสีย นอกจากทำให้ร่างกายอ่อนเพลียแล้ว ยังเสี่ยงภาวะขาดน้ำรุนแรงซ้อนเข้ามาอีก โดยเฉพาะถ้าอาเจียนจนดื่มน้ำหรือกินอะไรไม่ได้เลย ยิ่งทำให้ร่างกายทรุดเร็วขึ้น

8. ปัสสาวะน้อยลง

เป็นสัญญาณเตือนว่าไตเริ่มทำงานผิดปกติ ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนรุนแรงของโรคฉี่หนูที่พบได้บ่อย หากปัสสาวะออกน้อยลงชัดเจนหรือแทบไม่ออกเลย ควรถือเป็นสัญญาณฉุกเฉิน

9. หอบเหนื่อย ซึม หรือสับสน

เป็นอาการที่ค่อนข้างรุนแรงแล้ว อาจเกิดจากภาวะเลือดออกในปอดหรือระบบประสาทถูกกระทบ หากมีอาการนี้เมื่อไหร่ ห้ามรอดูอาการเองเด็ดขาด ต้องรีบไปห้องฉุกเฉินทันที

อย่างไรก็ตาม อาการโรคฉี่หนูเหล่านี้อาจไม่มาพร้อมกันทั้งหมด และอาจปรากฏขึ้นหลังลุยน้ำไปแล้ว 1-2 สัปดาห์ ดังนั้นแม้จะผ่านช่วงน้ำท่วมมาสักพักแล้วและร่างกายยังปกติดี ก็ควรสังเกตอาการตัวเองต่อไปอีกระยะหนึ่ง และทุกครั้งที่ไปพบแพทย์ในช่วงนี้ อย่าลืมแจ้งว่าเคยลุยน้ำท่วมมา เพราะจะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้แม่นยำและรวดเร็วขึ้น

โรคฉี่หนู คืออะไร
ทำไมต้องรอ 1-2 สัปดาห์ถึงจะรู้ตัว

โรคฉี่หนู (Leptospirosis) เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย เลปโตสไปรา (Leptospira sp.) ซึ่งเป็นเชื้อที่อยู่ในปัสสาวะของสัตว์พาหะ แม้ส่วนใหญ่จะคือ หนู แต่ก็ยังรวมถึงสุกร โค กระบือ แพะ แกะ หรือสัตว์เลี้ยงใกล้ตัวอย่างแมวและสุนัขด้วย โดยทั่วไปติดต่อได้จากการกินอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อ รวมทั้งสามารถไชเข้าทางบาดแผล รอยขีดข่วน หรือแม้แต่ผิวหนังที่แช่น้ำนาน ๆ ได้โดยที่เราไม่รู้ตัว

จากนั้นเชื้อจะใช้เวลาฟักตัวในร่างกายประมาณ 1-2 สัปดาห์ก่อนแสดงอาการ ซึ่งอาการเริ่มต้นมักคล้ายไข้หวัดธรรมดา หลายคนจึงชะล่าใจ ไม่ได้เชื่อมโยงกับการลุยน้ำที่ผ่านมาแล้ว ทำให้กว่าจะไปหาหมอก็อาจอาการหนักจนไตวาย ตับวาย หรือเลือดออกในปอดจนเสียชีวิตได้

โรคฉี่หนู ป้องกันอย่างไร

หลีกเลี่ยงการทำงานในน้ำ หรือต้องลุยน้ำ ลุยโคลน เป็นเวลานาน ๆ
หากจำเป็นต้องลุยน้ำ ให้สวมรองเท้าบูทหรือรองเท้ากันน้ำทุกครั้ง ไม่ควรเดินเท้าเปล่า
ถ้ามีบาดแผลต้องปิดแผลให้มิดชิดก่อนลงน้ำ
หลังลุยน้ำ ให้รีบล้างมือ เท้า และร่างกายด้วยสบู่กับน้ำสะอาดทันที
กินอาหารปรุงสุกใหม่ ดื่มน้ำสะอาด เพื่อป้องกันการรับเชื้อปนเปื้อนจากอาหาร

โรคฉี่หนู เป็นโรคที่วินิจฉัยยากหากไม่บอกประวัติ ดังนั้น ถ้ามีอาการใน 9 ข้อข้างต้นเมื่อไหร่ อย่ารอดูอาการเอง ให้รีบไปโรงพยาบาลและบอกหมอตรง ๆ ว่าเพิ่งสัมผัสน้ำท่วมมา จะช่วยให้รักษาได้รวดเร็ว

บทความที่เกี่ยวข้องกับโรคที่มากับฝนตกน้ำท่วม

ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ลุยน้ำท่วมมาแล้วไม่ป่วย อย่าเพิ่งชะล่าใจ ! เช็ก 9 สัญญาณอันตรายที่อาจมาช้า 1-2 สัปดาห์