ไขข้อสงสัยที่หลายคนเคยเจอ กินไข่ปลาสลิดเยอะแล้วถ่ายเป็นน้ำมัน เกิดจากอะไร อันตรายหรือไม่ ? อ.เจษฎา พร้อมอธิบายสาเหตุและข้อควรระวังในการกินไข่ปลาสลิด
![ไข่ปลาสลิด]( "ไข่ปลาสลิด")
โพสต์ของ อ.เจษฎา ระบุว่า "FactCheck กินไข่ปลาสลิดเยอะ ๆ แล้วท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำมันเหลว จริงหรือ"
มีแฟนเพจส่งมาให้ดู ที่เพจ Drama-addict โพสต์เกี่ยวกับคนสั่งอาหาร Fish & Chips มากิน แล้วพอตกเย็น ขับถ่ายออกมามีน้ำมันสีเหลืองส้มไหลซึมออกมาจากก้น แล้วพอหยดค้างอยู่ตรงผิวชักโครกก็ดูแข็งเป็นแผ่นเหมือนขี้ผึ้งเลยทีเดียว
สำหรับกรณีดังกล่าว ทางเพจดราม่าอธิบายว่า เป็นอาการเคริโอเรีย หรือ Keriorrhea เกิดขึ้นหลังจากกินปลาบางชนิด เช่น ปลาออยล์ฟิช หรือ Oilfish หรือปลาเอสโคลาร์ หรือ Escolar ที่มีไขมันสูง และเป็นไขมันชนิดแว็กซ์ เอสเทอร์ หรือ Wax ester ที่ร่างกายไม่สามารถย่อยและดูดซึมได้ ทำให้ถูกขับถ่ายออกมาเป็นไขมันเหลวเยิ้ม
ซึ่งอาการดังกล่าวนี้ไม่ได้มีผลข้างเคียงรุนแรงอะไร อย่างมากบางรายก็อาจจะมีอาการมวนท้อง คลื่นไส้ อาเจียนได้ ถ้าแพทย์วินิจฉัยว่าเป็น ก็จะปล่อยให้ขับถ่ายจนหมดไป แล้วอาการดีขึ้นเอง
หลาย ๆ คนก็เข้ามาคอมเมนต์ว่า เหมือนกับเคยเป็นตอนกินไข่ปลาสลิดทอดเข้าไปเยอะ ๆ ซึ่งผมเคยเขียนอธิบายเรื่องนี้ไว้ และขอเอามารีโพสต์ด้านล่างนะครับ
ป.ล. อาจารย์ชวลิต Chavalit Vidthayanon ผู้เชี่ยวชาญด้านปลาของประเทศไทย มาคอมเมนต์ไว้ด้วยว่า ปลาที่อยู่ในภาพประกอบของเพจดราม่านั้น มีชื่อไทยว่า ปลาขี้มัน หรือ Lepidocybium flavobrunneum พบทางทะเลอันดามันด้วย
ป.ล. 2 อาการเช่นนี้ ถ้าเกิดจากภาวะ Keriorrhea หรือเคริโอเรีย หรือภาวะอุจจาระมีน้ำมันส้มและเหลือง สาเหตุหลักจะเกิดจากการกินปลาที่มีไขมันสูงบางชนิด
ขณะที่ถ้าเป็นภาวะ Steatorrhea หรือสเตียทอร์เรีย ซึ่งคล้ายกัน คือเป็นภาวะอุจจาระเป็นมันไขมัน อันนี้สาเหตุหลักจะเกิดจากความผิดปกติของระบบย่อยหรือการดูดซึมไขมันของร่างกาย เช่น โรคตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง โรคตับ หรือโรคที่ทำให้ร่างกายสร้างเอนไซม์หรือน้ำดีมาย่อยไขมันไม่ได้
มีคำถามทางบ้านจากโพสต์ของเพจเฟซบุ๊กชื่อ KP ตะลอนแหลก เพจด้านพาไปกินอาหารตามที่ต่าง ๆ โดยได้โพสต์ไว้ว่า "เพิ่งรู้เลยว่า การกินไข่ปลาสลิดเยอะ ๆ จะทำให้มีน้ำมันไหลออกจากก้น ถ่ายเป็นน้ำมันแบบไม่รู้ตัว"
ซึ่งก็มีลูกเพจมาคอมเมนต์สนับสนุน เล่าประสบการณ์ของตนเองกับการที่เคยถ่ายเหลวเป็นน้ำมันเยิ้ม ๆ อั้นไม่ค่อยอยู่ จากการกินอาหารที่ทำจากไข่ปลาสลิด ไม่ว่าจะไข่ปลาสลิดทอด หรือแกงส้มไข่ปลา ฯลฯ
อาการที่เกิดขึ้นนี้อาจเกิดจากภาวะ Steatorrhea หรือสเตียทอร์เรีย หรือภาวะอุจจาระมีไขมันปนอยู่มากเกินไป ทำให้อุจจาระเหลว มีปริมาณมาก เป็นคราบมันที่ล้างออกยาก มีสีซีด และมันวาว อาจมีกลิ่นเหม็นผิดปกติหรือมีน้ำมันรั่วออกมาจากทวารหนัก
การที่อยู่ ๆ คนเราจะถ่ายเหลวเป็นน้ำมัน หรือผายลมแล้วกลายเป็นน้ำมันไหลออกมานั้น ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นได้ง่าย ๆ เพราะโดยปกติแล้วร่างกายของเราจะย่อยและดูดซึมไขมันได้ทั้งหมด เอาไปเก็บสะสมไว้ภายในร่างกาย มีโอกาสน้อยมากที่จะหลงเหลือไขมันที่ไม่ถูกดูดซึมออกมาทางลำไส้ไปปนกับอุจจาระ
แต่ถ้าเกิดขึ้นก็อาจมีสาเหตุที่ทำให้ไขมันออกมาเวลาถ่ายและผายลม ดังเช่น
1. มีความผิดปกติของอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการย่อยไขมัน เช่น ตับ ซึ่งผลิตน้ำดี ตับอ่อน ซึ่งผลิตเอนไซม์ Lipase ย่อยไขมัน หรือถุงน้ำดี ทำให้ไขมันไม่ถูกย่อยและดูดซึม กลายเป็นน้ำมันปะปนออกมากับอุจจาระ
2. ทานยาดักไขมัน เช่น ยา Xenical ทำให้มีไขมันบางส่วนที่ไม่ถูกดูดซึม และถูกขับออกมาทางอุจจาระ โดยไขมันที่ออกมาทางอุจจาระหลังทานยา มีประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ของไขมันทั้งหมดในอาหาร
3. ทานอาหารที่มีไขมันหนาแน่นมาก มีไขมันบางชนิดที่ร่างกายดูดซึมไม่ได้
ซึ่งข้อ 3 นี้ก็คือกรณีที่ทานอาหารพวกไข่ปลาสลิดทอด แกงส้มไข่ปลาสลิด นั่นเอง ที่บางครั้งทำให้ผายลมหรือขับถ่ายออกมาเป็นน้ำมัน ซึ่งก็เบาใจได้ว่าไม่เป็นอันตรายใด ๆ เพียงแค่ต่อไปก็งดทานไข่ปลาและอาหารไขมันสูง ของทอดต่าง ๆ ดื่มน้ำมาก ๆ ทานผัก-ผลไม้ที่มีเกลือแร่สูง ก็จะช่วยให้หายไวขึ้น
นอกจากนี้ยังมีข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับปัญหาในการบริโภคไข่ปลาสลิด จากรายการ RAMA Square ช่วง Food Focus ตอน ไขปัญหาไข่ปลาสลิด ช่องยูทูบ Rama Channel ได้สัมภาษณ์นักวิชาการโภชนาการ คือ อ. ดร.วนะพร ทองโฉม คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ม.มหิดล มีเนื้อหาดังนี้
จากฐานข้อมูล Thai Food Composition ไข่ปลาสลิดทอด 100 กรัม จะมีพลังงานประมาณ 500 กว่า ๆ กิโลแคลอรี โดยมีสารอาหารหลักเป็นไขมันสูงถึงประมาณ 50 กรัมเลยทีเดียว และมีคอเลสเตอรอลที่สูงด้วย มีโปรตีน แต่ก็ไม่มาก ส่วนวิตามินและแร่ธาตุก็มีวิตามินบี วิตามินอี วิตามินดี ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แมกนีเซียม แต่ก็ไม่มากเช่นกัน
ไข่ปลาจึงเป็นแหล่งของไขมัน การรับประทานต้องพึงระวัง โดยเฉพาะคนที่มีไขมันในเลือดสูง มีโรคเรื้อรัง หรือภาวะหลอดเลือดหัวใจ
วัตถุดิบไข่ปลาสลิด 1 ช้อนโต๊ะ จะมีไขมันประมาณ 10 กรัม เทียบเท่ากับน้ำมัน 2 ช้อนชา จึงเป็นไปได้ที่เมื่อกินเข้าไปแล้วจะมีโอกาสถ่ายออกมาเป็นไขมัน เนื่องจากมักจะกินกันในปริมาณที่เยอะกว่านั้น จึงไม่ต้องตกใจ
แต่ก็ไม่ควรจะกินบ่อย เพราะแสดงว่ามันมีไขมันสูงมาก แต่ถ้าเกิดภาวะดังกล่าวโดยไม่ได้เกิดจากการกินไข่ปลาก็ควรไปพบแพทย์ เพราะอาจจะมีปัญหาสุขภาพกับตับหรือตับอ่อน ทำให้ผลิตน้ำดีออกมาผิดปกติได้
![ไข่ปลาสลิด]( "ไข่ปลาสลิด")
เนื่องจากเป็นอาหารที่มีไขมันสูง ไข่ปลาสลิด 1 ช้อนโต๊ะ มีไขมัน 10 กรัม และคอเลสเตอรอล 100 มิลลิกรัม จึงไม่ควรกินเกิน 3 ช้อนโต๊ะต่อวัน แม้จะเอาไปทำอาหารที่ดูเหมือนจะไม่ได้มีไขมันสูงอย่างเช่นแกงส้มก็ตาม
ไม่ควรเอาไข่ปลาสลิดซึ่งมีไขมันเยอะอยู่แล้ว ไปทำเมนูที่มีการใส่น้ำมันเยอะเติมลงไปอีก
นอกจากจะไม่ควรกินเยอะแล้ว ยังควรจะบริโภคควบคู่ไปกับพวกผักหรืออาหารที่มีใยอาหารสูงด้วย จะช่วยลดในเรื่องของไขมันที่จะถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้
วิธีการเลือกซื้อไข่ปลาสลิด
เลือกซื้อจากร้านที่ได้มาตรฐานในการขายอาหารสดและของสด เลือกไข่ปลาสลิดที่สด สะอาด มีสีเหลืองตามธรรมชาติ ไม่มีกลิ่นคาวหรือกลิ่นโคลนปน
วันที่ 13 สิงหาคม 2569 รศ. ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ให้ความรู้ผ่านเพจเฟซบุ๊ก อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์ ไขคำตอบอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำมันหรือมีน้ำมันไหลออกมาหลังรับประทานไข่ปลาสลิด จนเกิดคำถามว่าเกิดจากอะไรและอันตรายหรือไม่
โพสต์ของ อ.เจษฎา ระบุว่า "FactCheck กินไข่ปลาสลิดเยอะ ๆ แล้วท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำมันเหลว จริงหรือ"
มีแฟนเพจส่งมาให้ดู ที่เพจ Drama-addict โพสต์เกี่ยวกับคนสั่งอาหาร Fish & Chips มากิน แล้วพอตกเย็น ขับถ่ายออกมามีน้ำมันสีเหลืองส้มไหลซึมออกมาจากก้น แล้วพอหยดค้างอยู่ตรงผิวชักโครกก็ดูแข็งเป็นแผ่นเหมือนขี้ผึ้งเลยทีเดียว
สำหรับกรณีดังกล่าว ทางเพจดราม่าอธิบายว่า เป็นอาการเคริโอเรีย หรือ Keriorrhea เกิดขึ้นหลังจากกินปลาบางชนิด เช่น ปลาออยล์ฟิช หรือ Oilfish หรือปลาเอสโคลาร์ หรือ Escolar ที่มีไขมันสูง และเป็นไขมันชนิดแว็กซ์ เอสเทอร์ หรือ Wax ester ที่ร่างกายไม่สามารถย่อยและดูดซึมได้ ทำให้ถูกขับถ่ายออกมาเป็นไขมันเหลวเยิ้ม
ซึ่งอาการดังกล่าวนี้ไม่ได้มีผลข้างเคียงรุนแรงอะไร อย่างมากบางรายก็อาจจะมีอาการมวนท้อง คลื่นไส้ อาเจียนได้ ถ้าแพทย์วินิจฉัยว่าเป็น ก็จะปล่อยให้ขับถ่ายจนหมดไป แล้วอาการดีขึ้นเอง
หลาย ๆ คนก็เข้ามาคอมเมนต์ว่า เหมือนกับเคยเป็นตอนกินไข่ปลาสลิดทอดเข้าไปเยอะ ๆ ซึ่งผมเคยเขียนอธิบายเรื่องนี้ไว้ และขอเอามารีโพสต์ด้านล่างนะครับ
ป.ล. อาจารย์ชวลิต Chavalit Vidthayanon ผู้เชี่ยวชาญด้านปลาของประเทศไทย มาคอมเมนต์ไว้ด้วยว่า ปลาที่อยู่ในภาพประกอบของเพจดราม่านั้น มีชื่อไทยว่า ปลาขี้มัน หรือ Lepidocybium flavobrunneum พบทางทะเลอันดามันด้วย
ป.ล. 2 อาการเช่นนี้ ถ้าเกิดจากภาวะ Keriorrhea หรือเคริโอเรีย หรือภาวะอุจจาระมีน้ำมันส้มและเหลือง สาเหตุหลักจะเกิดจากการกินปลาที่มีไขมันสูงบางชนิด
ขณะที่ถ้าเป็นภาวะ Steatorrhea หรือสเตียทอร์เรีย ซึ่งคล้ายกัน คือเป็นภาวะอุจจาระเป็นมันไขมัน อันนี้สาเหตุหลักจะเกิดจากความผิดปกติของระบบย่อยหรือการดูดซึมไขมันของร่างกาย เช่น โรคตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง โรคตับ หรือโรคที่ทำให้ร่างกายสร้างเอนไซม์หรือน้ำดีมาย่อยไขมันไม่ได้
ทำไมกินไข่ปลาสลิดเยอะ ๆ แล้วท้องเสีย ถ่ายเป็นน้ำมันเหลว
มีคำถามทางบ้านจากโพสต์ของเพจเฟซบุ๊กชื่อ KP ตะลอนแหลก เพจด้านพาไปกินอาหารตามที่ต่าง ๆ โดยได้โพสต์ไว้ว่า "เพิ่งรู้เลยว่า การกินไข่ปลาสลิดเยอะ ๆ จะทำให้มีน้ำมันไหลออกจากก้น ถ่ายเป็นน้ำมันแบบไม่รู้ตัว"
ซึ่งก็มีลูกเพจมาคอมเมนต์สนับสนุน เล่าประสบการณ์ของตนเองกับการที่เคยถ่ายเหลวเป็นน้ำมันเยิ้ม ๆ อั้นไม่ค่อยอยู่ จากการกินอาหารที่ทำจากไข่ปลาสลิด ไม่ว่าจะไข่ปลาสลิดทอด หรือแกงส้มไข่ปลา ฯลฯ
อาการที่เกิดขึ้นนี้อาจเกิดจากภาวะ Steatorrhea หรือสเตียทอร์เรีย หรือภาวะอุจจาระมีไขมันปนอยู่มากเกินไป ทำให้อุจจาระเหลว มีปริมาณมาก เป็นคราบมันที่ล้างออกยาก มีสีซีด และมันวาว อาจมีกลิ่นเหม็นผิดปกติหรือมีน้ำมันรั่วออกมาจากทวารหนัก
การที่อยู่ ๆ คนเราจะถ่ายเหลวเป็นน้ำมัน หรือผายลมแล้วกลายเป็นน้ำมันไหลออกมานั้น ไม่ใช่เรื่องที่จะเกิดขึ้นได้ง่าย ๆ เพราะโดยปกติแล้วร่างกายของเราจะย่อยและดูดซึมไขมันได้ทั้งหมด เอาไปเก็บสะสมไว้ภายในร่างกาย มีโอกาสน้อยมากที่จะหลงเหลือไขมันที่ไม่ถูกดูดซึมออกมาทางลำไส้ไปปนกับอุจจาระ
แต่ถ้าเกิดขึ้นก็อาจมีสาเหตุที่ทำให้ไขมันออกมาเวลาถ่ายและผายลม ดังเช่น
1. มีความผิดปกติของอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการย่อยไขมัน เช่น ตับ ซึ่งผลิตน้ำดี ตับอ่อน ซึ่งผลิตเอนไซม์ Lipase ย่อยไขมัน หรือถุงน้ำดี ทำให้ไขมันไม่ถูกย่อยและดูดซึม กลายเป็นน้ำมันปะปนออกมากับอุจจาระ
2. ทานยาดักไขมัน เช่น ยา Xenical ทำให้มีไขมันบางส่วนที่ไม่ถูกดูดซึม และถูกขับออกมาทางอุจจาระ โดยไขมันที่ออกมาทางอุจจาระหลังทานยา มีประมาณ 30 เปอร์เซ็นต์ของไขมันทั้งหมดในอาหาร
3. ทานอาหารที่มีไขมันหนาแน่นมาก มีไขมันบางชนิดที่ร่างกายดูดซึมไม่ได้
ซึ่งข้อ 3 นี้ก็คือกรณีที่ทานอาหารพวกไข่ปลาสลิดทอด แกงส้มไข่ปลาสลิด นั่นเอง ที่บางครั้งทำให้ผายลมหรือขับถ่ายออกมาเป็นน้ำมัน ซึ่งก็เบาใจได้ว่าไม่เป็นอันตรายใด ๆ เพียงแค่ต่อไปก็งดทานไข่ปลาและอาหารไขมันสูง ของทอดต่าง ๆ ดื่มน้ำมาก ๆ ทานผัก-ผลไม้ที่มีเกลือแร่สูง ก็จะช่วยให้หายไวขึ้น
นอกจากนี้ยังมีข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับปัญหาในการบริโภคไข่ปลาสลิด จากรายการ RAMA Square ช่วง Food Focus ตอน ไขปัญหาไข่ปลาสลิด ช่องยูทูบ Rama Channel ได้สัมภาษณ์นักวิชาการโภชนาการ คือ อ. ดร.วนะพร ทองโฉม คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ม.มหิดล มีเนื้อหาดังนี้
จากฐานข้อมูล Thai Food Composition ไข่ปลาสลิดทอด 100 กรัม จะมีพลังงานประมาณ 500 กว่า ๆ กิโลแคลอรี โดยมีสารอาหารหลักเป็นไขมันสูงถึงประมาณ 50 กรัมเลยทีเดียว และมีคอเลสเตอรอลที่สูงด้วย มีโปรตีน แต่ก็ไม่มาก ส่วนวิตามินและแร่ธาตุก็มีวิตามินบี วิตามินอี วิตามินดี ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แมกนีเซียม แต่ก็ไม่มากเช่นกัน
ไข่ปลาจึงเป็นแหล่งของไขมัน การรับประทานต้องพึงระวัง โดยเฉพาะคนที่มีไขมันในเลือดสูง มีโรคเรื้อรัง หรือภาวะหลอดเลือดหัวใจ
วัตถุดิบไข่ปลาสลิด 1 ช้อนโต๊ะ จะมีไขมันประมาณ 10 กรัม เทียบเท่ากับน้ำมัน 2 ช้อนชา จึงเป็นไปได้ที่เมื่อกินเข้าไปแล้วจะมีโอกาสถ่ายออกมาเป็นไขมัน เนื่องจากมักจะกินกันในปริมาณที่เยอะกว่านั้น จึงไม่ต้องตกใจ
แต่ก็ไม่ควรจะกินบ่อย เพราะแสดงว่ามันมีไขมันสูงมาก แต่ถ้าเกิดภาวะดังกล่าวโดยไม่ได้เกิดจากการกินไข่ปลาก็ควรไปพบแพทย์ เพราะอาจจะมีปัญหาสุขภาพกับตับหรือตับอ่อน ทำให้ผลิตน้ำดีออกมาผิดปกติได้
ข้อควรระวังในการกินไข่ปลาสลิด
เนื่องจากเป็นอาหารที่มีไขมันสูง ไข่ปลาสลิด 1 ช้อนโต๊ะ มีไขมัน 10 กรัม และคอเลสเตอรอล 100 มิลลิกรัม จึงไม่ควรกินเกิน 3 ช้อนโต๊ะต่อวัน แม้จะเอาไปทำอาหารที่ดูเหมือนจะไม่ได้มีไขมันสูงอย่างเช่นแกงส้มก็ตาม
ไม่ควรเอาไข่ปลาสลิดซึ่งมีไขมันเยอะอยู่แล้ว ไปทำเมนูที่มีการใส่น้ำมันเยอะเติมลงไปอีก
นอกจากจะไม่ควรกินเยอะแล้ว ยังควรจะบริโภคควบคู่ไปกับพวกผักหรืออาหารที่มีใยอาหารสูงด้วย จะช่วยลดในเรื่องของไขมันที่จะถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้
วิธีการเลือกซื้อไข่ปลาสลิด
เลือกซื้อจากร้านที่ได้มาตรฐานในการขายอาหารสดและของสด เลือกไข่ปลาสลิดที่สด สะอาด มีสีเหลืองตามธรรมชาติ ไม่มีกลิ่นคาวหรือกลิ่นโคลนปน
ขอบคุณข้อมูลจาก เฟซบุ๊ก อ๋อ มันเป็นอย่างนี้นี่เอง by อาจารย์เจษฎ์
