หมอเผยเคส จา พนม ชี้มะเร็งในถุงน้ำดี มักเจอช้า เปิดสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

 
             หมอเผย มะเร็งในถุงน้ำดี กับสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม หลังมีข่าว จา พนม ป่วยมะเร็งระยะที่ 3 ชี้โรคมักเงียบ เจอช้า แต่มักจะมีการอักเสบเรื้อรังนำมาก่อน

           ล่าสุด (4 กุมภาพันธ์ 2569) นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้โพสต์ถึงเรื่องดังกล่าว พร้อมเผยสัญญาณเกี่ยวกับโรคมะเร็งถุงน้ำดีที่ไม่ควรมองข้าม 

           โดยระบุว่า จากข่าวของ จา พนม สะท้อนว่ามะเร็งถุงน้ำดีถือเป็นโรคที่มาเงียบมากในช่วงแรก ๆ หลายคนไม่มีอาการชัด หรือเข้าใจว่าเป็นแค่นิ่วหรือโรคกระเพาะธรรมดา แต่พอเริ่มมีสัญญาณชัด มักหมายถึงโรคลุกลามแล้ว จึงเป็นมะเร็งที่ตรวจเจอยากและมักพบช้า แต่ก็มีสัญญาณเตือนตั้งแต่ต้นที่สังเกตได้ 

1. มะเร็งถุงน้ำดีคืออะไร ? ทำไมถึงเงียบในระยะแรก

           ถุงน้ำดีเป็นอวัยวะเล็กใต้ตับ ทำหน้าที่เก็บน้ำดีเพื่อช่วยย่อยไขมัน มะเร็งถุงน้ำดีเกิดจากเซลล์ผนังถุงน้ำดีค่อย ๆ กลายพันธุ์และเติบโตผิดปกติ จุดที่น่ากลัวคือระยะแรกมักไม่มีอาการชัด เพราะถุงน้ำดีเล็กและไม่ค่อยมีเส้นประสาทให้ปวด ทำให้หลายคนรู้ตัวอีกทีตอนโรคลุกลามแล้ว ปัจจัยเสี่ยงที่พบบ่อยคือ นิ่วเรื้อรัง ถุงน้ำดีอักเสบเรื้อรัง ติ่งเนื้อบางชนิด อายุที่มากขึ้น และภาวะอ้วนหรือสูบบุหรี่ โรคนี้มักมีการอักเสบสะสมมาหลายปี ดังนั้น คนที่มีนิ่วหรือติ่งเนื้อควรติดตามสม่ำเสมอ

2. สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงที่พบบ่อย

           มะเร็งถุงน้ำดีไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่มีตัวกระตุ้นสำคัญ เช่น

           - นิ่วในถุงน้ำดีเรื้อรัง โดยเฉพาะก้อนใหญ่หรือเป็นมานาน ผนังถุงน้ำดีเลยถูกระคายเคืองซ้ำ ๆ จนเกิดการกลายพันธุ์ขึ้นมาได้

           - ถุงน้ำดีอักเสบเรื้อรัง ผนังหนา ผิดรูป

           - ติ่งเนื้อในถุงน้ำดีบางชนิดที่มีความเสี่ยง

           - อายุเพิ่มขึ้น พบมากในคนอายุเกิน 60 ปี

           - เพศหญิงพบมากกว่าผู้ชาย

           - โรคท่อน้ำดีบางชนิด เช่น ท่อน้ำดีตีบหรือโป่งพอง

           ซึ่งพฤติกรรมเสี่ยงก็มี อ้วน สูบบุหรี่ อาหารไขมันสูงเรื้อรัง สิ่งสำคัญคือ มะเร็งถุงน้ำดีมักจะมี "การอักเสบเรื้อรังนำมาก่อน" ไม่ใช่เกิดจะเป็นขึ้นมาก็เป็นได้เลย 

3. อาการที่ควรระวัง โดยเฉพาะ "ปวดท้อง + ตัวเหลือง"

           มะเร็งถุงน้ำดีขึ้นชื่อว่าอาการมา "ช้าและไม่ชัด" หลายคนคิดว่าอาการที่เกิดขึ้นกับตัวเองเป็นแค่นิ่วหรือกรดไหลย้อน ซึ่งไม่ควรมองข้ามไปแม้แต่นิดเดียวเลย ซึ่งอาการที่อาจเริ่มเจอ ได้แก่

           - แน่นท้อง จุกเสียดชายโครงขวาหลังกินมัน

           - ปวดท้องด้านขวาบนแบบหน่วง ๆ ไม่หาย

           - คลื่นไส้ เบื่ออาหาร อิ่มเร็ว

           - น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ อ่อนเพลีย

           แต่ถ้าเริ่มมีอาการแบบที่ข่าวพี่จาพูดถึง ต้องรีบตรวจทันที นั่นคือ ตัวเหลือง ตาเหลือง (ก้อนกดท่อน้ำดี) ปัสสาวะเข้ม อุจจาระซีด คันตามตัวจากน้ำดีคั่ง ปวดท้องรุนแรงขึ้น หรือคลำได้ก้อน

           เพราะฉะนั้นการที่ตัวเองมีอาการตัวเหลืองไม่ใช่อาการธรรมดานะ เพราะนี่คือสัญญาณอุดตันของระบบท่อน้ำดี 

4. ตรวจเจอได้ยังไง ? อัลตราซาวด์คือด่านแรก

           การตรวจพื้นฐานที่สำคัญที่สุดคืออัลตราซาวด์ช่องท้อง เพราะไม่เจ็บและเห็นถุงน้ำดีได้ชัด โดยแพทย์จะดูว่ามีผนังหนา นิ่ว หรือติ่งเนื้อผิดปกติหรือไม่ ถ้าสงสัยมากขึ้นอาจต้องตรวจ CT หรือ MRI เพื่อดูการลุกลามไปตับหรือท่อน้ำดี รวมถึงตรวจเลือดดูค่าตับประกอบด้วย

5. ติ่งเนื้อและนิ่วในถุงน้ำดี : เมื่อไหร่ควรผ่าตัด ?

           ติ่งเนื้อส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ควรผ่าถ้า

           - มีขนาดมากกว่า 1 เซนติเมตรเป็นต้นไป และก้อนเนื้อโตเร็วผิดปกติ

           - อายุเกิน 50-60 ปี ร่วมด้วย

           - มีอาการปวด

           - ผนังถุงน้ำดีหนา ฐานกว้าง

           และนิ่วในถุงน้ำดีควรผ่าถ้า

           - ปวดซ้ำ ๆ ชัดเจน เคยอักเสบ

           - นิ่วก้อนใหญ่ > 2-3 เซนติมเตร

           - มีนิ่วร่วมกับผนังผิดปกติหรือติ่งเนื้อ

           - มักจะพบกลุ่มเสี่ยงสูง เช่น เบาหวานคุมยาก

           การผ่าตัดส่วนใหญ่ส่องกล้อง เอาถุงน้ำดีออกทั้งใบ ใช้ชีวิตได้ปกติ เพียงแค่ลดอาหารมันจัด

           จากข่าวของ จา พนม ถือเป็นตัวอย่างที่ชัดมากว่า มะเร็งถุงน้ำดีมักไม่เตือนแรงในระยะแรก แต่พอเริ่มปวดหนัก ตัวเหลือง น้ำหนักลด นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าลุกลามแล้ว ใครที่มีนิ่ว ติ่งเนื้อ หรือปวดชายโครงขวาเรื้อรัง อย่าปล่อยผ่าน แค่อัลตราซาวด์ตรวจเร็ว อาจช่วยจับโรคได้ก่อนจะสายเกินไปจริง