หมอเล่าเคสสาวปวดหัวไม่หาย-ชัก พบกินยาคุม ทำเลือดหนืด เส้นเลือดดำสมองตีบ

 
          หมอสมอง เล่าเคสสาวกินยาคุม ทำเลือดหนืด เส้นเลือดดำสมองตีบตันจนชัก เผยแม้กินยาคุม โอกาสทำเส้นเลือดดำสมองอุดตัน จะเกิดขึ้นต่ำ แต่มีปัจจัยทำเสี่ยงเพิ่ม
           เมื่อทำซีทีสแกนสมองแล้วพบว่ามีเลือดออกในสมอง และที่สำคัญคือ ดูหลอดเลือดดำในสมอง พบว่ามีการตีบตัน เส้นเลือดดำที่อยู่ตรงกลางสมอง ในประวัติปรากฏว่าทานยาคุมมา ซึ่งอาจจะเป็นสาเหตุทำให้เลือดหนืดได้


           โดยอาจารย์หมอระบุว่า "เรามารู้กันว่าโรคหลอดเลือดดำสมองอุดตัน (CVST) ที่การรับประทานยาคุมทำให้เกิดปัจจัยเสี่ยงนั้น มากไหม ยาคุมกำเนิด (OCP) เพิ่มความเสี่ยง CVST แค่ไหน

ตัวเลขโดยประมาณจากงานวิจัยใหญ่

คนทั่วไป (ไม่กินยาคุม)

           → CVST ≈ 2–5 ต่อ 1,000,000 คน/ปี

ผู้หญิงที่กินยาคุมชนิด estrogen

           → CVST ≈ 8–20 ต่อ 1,000,000 คน/ปี

           ความเสี่ยงเพิ่ม ~3–7 เท่า (relative risk)

           แต่ โอกาสเกิดจริงยัง "ต่ำมาก" (absolute risk ต่ำ)

           แต่ แต่ แต่ความเสี่ยง "ไม่เท่ากัน" ในทุกคน ถ้าเจอในคนเหล่านี้ จะเพิ่มมหาศาล คือ 
 

1. พันธุกรรมลิ่มเลือด (Thrombophilia)

           - Factor V Leiden
           - Prothrombin mutation
           - Protein C / S deficiency

           ถ้ามี + กิน OCP → risk อาจเพิ่ม 10–30 เท่า

2. ภาวะฮอร์โมน / สรีรวิทยา

           - หลังคลอด (puerperium)
           - ตั้งครรภ์
           - PCOS + obesity

3. ปัจจัยร่วม

           - สูบบุหรี่
           - อ้วน
           - ขาดน้ำ
           - นั่งนิ่งนาน
           - มะเร็ง
           - autoimmune

แปลว่า 

           OCP อย่างเดียว = เสี่ยงเพิ่มเล็ก–ปานกลาง
           OCP + risk factor (ปัจจัยเสี่ยง) = เสี่ยงเพิ่มแบบ exponential คือ ชัดเจน"