รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี







          กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี คำถามที่ควรรู้คำตอบ เพื่อประโยชน์ในการรักษาที่สูงสุดและสุขภาพที่ดี ไม่ป่วยเรื้อรังเพราะใช้ยาแบบผิด ๆ

          เราเรียนรู้กันมาตั้งแต่เด็ก ๆ แล้วว่า ยา เป็นหนึ่งปัจจัย 4 ที่สำคัญในการดำรงชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการรักษาด้วยโรคใดก็มักจะต้องใช้ยาเพื่อช่วยให้อาก­­­ารป่วยทุเลาลง แม้แต่อาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ปวดหัว ตัวร้อน เป็นไข้หวัด หรือแพ้อากาศ ซึ่งอาการป่วยเหล่านี้เราสามารถรักษาตัวเองได้ด้วยการรับประทาน­­­ยา

          แต่ทว่ายังมีคนจำนวนไม่น้อยที่ยังรับประทานยาไม่ถูกวิธี ทำให้อาการป่วยที่ควรจะหายได้ในเวลาไม่กี่วันหลังจากการรับประท­­­านยาก็กลับไม่หายสักที นั่นก็เป็นเพราะยาที่เรารับประทานเข้าไปทำงานได้อย่างไม่เต็มปร­­­ะสิทธิภาพจากการใช้ยาที่ผิดวิธีนั้นเอง วันนี้เราก็เลยนำข้อมูลดี ๆ เกี่ยวกับการรับประทานยาที่ถูกต้องมาฝากกันค่ะ ป่วยคราวหน้าจะได้รับประทานกันได้ถูกวิธี

รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี


วิธีการใช้ยาตามฉลากให้ถูกวิธี

           * ยาก่อนอาหาร - ให้กินยาก่อนรับประทานอาหารประมาณ 30 นาที และควรรับประทานขณะที่ท้องว่าง

           * ยาพร้อมอาหาร - ควรรับประทานยาดังกล่าวพร้อมอาหารคำแรก หรือหลังจากรับประทานอาหารไปแล้วครึ่งหนึ่ง

             * ยาหลังอาหาร - ควรกินยาดังกล่าวหลังจากรับประทานอาหารเสร็จประมาณ 15 - 30 นาที

           * ยาหลังอาหารทันที - ควรรับประทานยาทันทีหลังจากทานอาหารเสร็จ

           * รับประทานยาชนิดนี้แล้วควรดื่มน้ำตามมาก ๆ - ควรดื่มน้ำตามหลังจากกินยาให้มาก ๆ เพราะยาดังกล่าวอาจมีผลข้างเคียงให้คลื่นไส้อาเจียน หรืออาจตกตะกอนในไตได้ง่าย การดื่มน้ำตามมาก ๆ จะช่วยลดผลข้างเคียงจากยาดังกล่าวได้

           * รับประทานยานี้แล้วอาจมีอาการง่วงนอน - หลังจากรับประทานยาชนิดนี้แล้วควรหลีกเลี่ยงการขับรถหรือการใช้­­­เครื่องจัก เพราะยาประเภทนี้จะมีผลต่อระบบประสาทส่วนกลางและควรหลีกเลี่ยงก­­­ารดื่มสุราและของมึนเมาทุกชนิด เพราะอาจจะทำให้เกิดอันตรายได้

           * รับประทานยาติดต่อกันจนกว่าจะหมด - ยาบางชนิดเป็นยาที่จะต้องได้รับอย่างต่อเนื่องถึงจะหายขาด หากรับประทานไม่ครบอาจทำให้อาการป่วยกลับมาหรือเกิดการดื้อยา ยกตัวอย่างเช่นยาในกลุ่มรักษาโรคติดเชื้อเป็นต้น
          
           * เคี้ยวยาให้ละเอียดก่อนกลืน - ยาบางกลุ่ม เช่นยาลดกรด ก่อนกลืนควรเคี้ยวให้ละเอียดเพื่อที่ตัวยาจะได้กระจายตัวทั่วส่­­­วนต่าง ๆ ของระบบทางเดินอาหารได้ทั่วถึง และทำให้ยาทำงานได้เต็มประสิทธิภาพมากที่สุด

รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี

ใช้ยาอย่างไรให้ได้ผลดี ?

          ยา ถึงแม้ว่าจะช่วยรักษาโรคแต่ก็ยังมีความอันตรายและมีโทษอยู่ดี ดังนั้นจึงควรพิจารณาให้ดีทุกครั้งก่อนที่จะใช้ยา และควรปฏิบัติตามหลักดังต่อไปนี้เพื่อให้ยาที่ใช้มีประโยชน์ต่อ­­­การรักษาสูงสุดค่ะ

          - อ่านฉลากและคำแนะนำ และข้อบ่งใช้ให้ละเอียด ศึกษาวิธีการใช้ยา ปริมาณที่ใช้ และระยะในการใช้ยา รวมทั้งตรวจดูวันผลิตและหมดอายุให้ดี เพื่อป้องการใช้ยาหมดอายุค่ะ
         
          - ปฏิบัติตามคำแนะนำในการใช้ยา หรือคำสั่งจากแพทย์และเภสัชกรอย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มและลดยาเองโดยไม่จำเป็น

          - หลีกเลี่ยงการใช้ยาที่ไม่มีฉลากหรือเอกสารประกอบยา เพราะอาจทำให้รับประทานยาผิดได้

          - หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น มีผื่นขึ้นตามตัว ท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน ให้รีบหยุดใช้ยาและแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรที่จ่ายยาทันที เพื่อป้องกันไม่ให้อาการรุนแรงมากขึ้น

          - หากยาหรือบรรจุภัณฑ์มีลักษณะที่ผิดปกติเช่นเกิดการเสื่อมสภาพ ไม่ควรนำมาใช้ และควรทิ้งทันทีเพื่อป้องกันการหยิบนำมาใช้ผิด

          - เก็บยาให้เป็นที่ ไม่วางปนกับอาหารหรือของใช้อื่น ๆ

          - ผู้ที่มีโรคประจำตัว หญิงตั้งครรภ์หรืออยู่ในช่วงให้นมบุตร และผู้ที่มีอาการของโรคร้ายแรง ไม่ควรใช้ยารักษาด้วยตนเอง จะต้องได้รับคำสั่งจากแพทย์เท่านั้นจึงจะใช้ยาได้ เพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อน

          - การใช้ยารักษาอาการบวมเขียวหรือช้ำ อย่างเช่นยาหม่อง หรือยาทาบางชนิด ไม่ควรใช้ทันทีหลังจากบาดเจ็บเพราะจะยิ่งทำให้เกิดอาการบวม­มากขึ้น ก่อนใช้ยาควรประคบด้วยความเย็นเพื่อให้เส้นเลือดที่บวมจากการบา­­­ดเจ็บหดตัวลงก่อนแล้วจึงจะใช้ยาทาบรรเทาอาการเจ็บปวด

          - ไม่ควรรับประทานยาโดยตรงจากขวด เพราะเชื้อโรคที่อยู่ในปากและคอจะลงไปเจือปนในขวดยา และยังส่งผลให้ปริมาณในการรับประทานยาแต่ละครั้งไม่เท่ากันอีกด­­­้วย

          - หากลืมรับประทานยา ไม่ควรเพิ่มยาเป็น 2 เท่าในครั้งต่อไปเด็ดขาด เพราะอาจจะทำให้ได้รับยาเกินขนาดจนเป็นอันตรายได้ หากลืมทานยาควรรับประทานทันทีที่นึกได้จะดีกว่า

รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี

ข้อควรทราบเกี่ยวกับการใช้ยา

ยาฉีดไม่ได้ดีกว่ายารับประทานเสมอไป

          ยาฉีดเป็นยาที่ใช้ในกรณีที่ไม่สามารถใช้ยารับประทานได้ หรือจะต้องได้รับยาในระดับสูงทันทีเท่านั้น เนื่องจากตัวยาจะมีความรุนแรงในการรักษามากกว่าและแก้ไขได้ยากห­­­ากเกิดการผิดพลาดในการใช้

ยาแพงไม่ได้ดีกว่าเสมอไป


          ราคาของยาไม่ได้บ่งชี้ถึงคุณภาพของยา เพราะบางครั้งยาตัวเดียวกันอาจจะมีราคาแตกต่างกันเพราะค่าใช้จ่­­­ายในการผลิต หรือค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ได้ ยาบางชนิดอาจจะมีราคาที่ถูกกว่าแต่ให้ผลการรักษาที่ดีกว่าก็เป็­­­นได้

ยาตัวใหม่อาจส่งผลข้างเคียงได้มากกว่า

          หลายคนอาจจะคิดว่ายาตัวใหม่จะสามารถรักษาอาการเจ็บป่วยได้ดีกว่­­­า แต่จริง ๆ แล้วยาตัวใหม่อาจส่งผลข้างเคียงได้มากกว่า หรือรักษาอาการป่วยได้ช้ากว่า เนื่องจากยาตัวใหม่ยังไม่ได้รับการพัฒนาให้ออกฤทธิ์ดีเท่ายาตัว­­­เก่าที่มีการพัฒนาจนสมบูรณ์แล้ว

รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี

ยาขนานแรงไม่เหมาะกับทุกคน

          ยาขนานแรงไม่ใช่ยาที่ดีที่สุดค่ะ เพราะถึงแม้ว่าจะขนานแรง แต่ถ้าไม่ใช่ยาที่รักษาได้ตรงอาการก็ไม่สามารถหายป่วยได้เช่นกั­­­น แถมยังอาจจะส่งผลเสียทำให้ยาเกิดการตกค้างในร่างกายได้อีกด้วย

ยาชุดอาจจะเป็นอันตรายกว่ายาทั่วไป


          ยาชุดบางชนิดมีการเพิ่มตัวอย่างบางอย่างเข้าไปจนกลายเป็นอันตรา­­­ย อย่างเช่นสารสเตียรอยด์ เพื่อให้ยาเหล่านั้นแรงขึ้นและทำให้หายป่วยไว แต่ถ้าหากรับประทานบ่อย ๆ ก็อาจจะทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพได้ การรับประทานเพียงชนิดเดียวสามารถรักษาให้หายป่วยได้เช่นกันและ­­­ปลอดภัยกว่ามาก

รับประทานยาไม่ตรงเวลา ยาที่ใช้ก็ไร้ประโยชน์

          ยาหลายชนิดมีการระบุเวลาการใช้ยาเอาไว้อย่างชัดเจน ซึ่งควรทำตาม เพราะหากรับประทานยาไม่ตรงเวลา ยาเหล่านั้นก็อาจจะออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที่หรือไม่มีผลต่อการรักษ­­­าเลยก็ได้ หรือยาบางชนิดอาจจะมีผลข้างเคียงซึ่งอาจจะส่งผลกระทบต่อร่างกาย­­­ได้หากรับประทานยาผิดเวลา

          การรับประทานยาที่ถูกวิธี ไม่ใช่เรื่องยากอย่างที่คิดเลยใช่ไหมล่ะคะ แค่เพียงเราต้องทำความเข้าใจและเรียนรู้วิธีการใช้ให้ชัดเจนก่อ­­­นจะใช้ยาเท่านั้น ฉะนั้นทุกครั้งก่อนรับประทานยาอย่าลืมอ่านฉลากให้แน่ใจก่อนด้วย­­­นะ เพื่อที่ยาเหล่านั้นจะได้ทำหน้าที่ได้อย่างเต็มที่และปลอดภัยต่­­­อสุขภาพ

 
 
 
ขอบคุณข้อมูลจาก
สำนักคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) 
เฟซบุ๊ก FDA Thai







เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
รู้ให้ชัด กินยาอย่างไรให้ถูกวิธี โพสต์เมื่อ 23 กุมภาพันธ์ 2558 เวลา 13:31:04 28,172 อ่าน
TOP