เช็กอาการลำไส้อักเสบ ถ่ายบ่อย ปวดท้องบิด มีสิทธิ์เป็นโรคนี้ ?

          อาการลำไส้ใหญ่อักเสบไม่ค่อยแสดงตัวมากนัก ทำให้หลายคนคิดว่าเป็นพฤติกรรมขับถ่ายตามความเคยชินของตัวเราเอง ทั้งที่จริง ๆ แล้วมีโอกาสเสี่ยงเป็นลำไส้อักเสบอยู่มาก

ลำไส้อักเสบ

          โรคลำไส้อักเสบ เป็นโรคฮิตของวัยทำงาน เนื่องจากพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพนัก ทั้งกินไม่ตรงเวลา กินอาหารชนิดเดิมซ้ำ ๆ ก่อให้เกิดอาการอักเสบในลำไส้ และทำให้เสี่ยงลำไส้อักเสบเรื้อรังโดยไม่รู้ตัว

ลำไส้อักเสบ คืออะไร

          โรคสำไส้อักเสบเป็นที่รู้จักกันดีในวงการแพทย์ในชื่อภาษาอังกฤษว่า IBD หรือ Inflammatory bowel disease เนื่องจากในประเทศไทยยังไม่มีชื่อเรียกโรคนี้อย่างเป็นทางการ ทว่าอาการของผู้ป่วย IBD สามารถเรียกรวม ๆ ได้ว่า อาการลำไส้อักเสบเรื้อรัง เนื่องจากเป็นกลุ่มอาการผิดปกติของของระบบย่อยอาหาร ที่มักพบได้บ่อยในช่วงอายุ 15-30 ปี เกิดในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย และหากมีอาการลำไส้อักเสบเรื้อรังยาวนาน อาจเป็นบ่อเกิดของโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้เลย

          ทั้งนี้ โดยทั่วไปแล้ว คำว่า "โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง" มักจะหมายถึง 2 โรค คือ

          - โรคโครห์น (Crohn’s disease) เป็นการอักเสบเรื้อรังที่มักเกิดในระบบทางเดินอาหาร สามารถเกิดได้ตั้งแต่ปาก ถึง ทวารหนัก แต่ส่วนใหญ่จะเกิดที่ลำไส้เล็กส่วนปลายและลำไส้ใหญ่ส่วนต้น เป็นแล้วอาจทำให้ลำไส้อุดตัน และผนังลำไส้อักเสบเป็นแผลลึกจนทะลุไปถึงอวัยวะอื่นที่อยู่ติดกันได้  รวมทั้งอาจมีภาวะโลหิตจางร่วมด้วย

          - โรคลำไส้ใหญอักเสบเป็นแผลเรื้อรัง (Ulcerative Colitis) หรือโรคยูซี จะเกิดที่ผนังลำไส้ใหญ่เท่านั้น เมื่อเกิดการอักเสบแล้วจะกลายเป็นแผลเล็ก ๆ และบวม ทำให้ลำไส้ใหญ่ไม่สามารถดูดซึมน้ำจากอุจจาระได้ จึงเกิดอาการท้องเสีย หากเป็นมากอาจถึงขั้นเสียชีวิต

ลำไส้อักเสบ

ลำไส้อักเสบ เกิดจากสาเหตุใด

          ต้องบอกว่าสาเหตุของโรคลำไส้ใหญ่เกิดจากพฤติกรรมรับประทานอาหารของเราที่ส่งผลให้เกิดอาการระคายเคืองลำไส้เป็นเวลานาน บวกกับภาวะความเครียดที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการกินด้วยเช่นกัน โดยเฉพาะหากเครียดแล้วกินไม่เป็นเวลา เครียดแล้วหาอาหารขยะรับประทานจนเสพติด หรือความเครียดส่งผลให้ลำไส้แปรปรวน ทำงานผิดปกติไป ระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายก็จะปรวนแปรตามไปด้วย ก่อให้เกิดอาการท้องเดิน ปวดท้องบิดบ่อย ๆ จนเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาการขับถ่ายของตัวเอง ไม่ได้เอะใจว่าเป็นอาการของลำไส้อักเสบ

ลำไส้อักเสบ

ลำไส้อักเสบ อาการเป็นอย่างไร
   
          เพราะอาการลำไส้อักเสบไม่ได้แสดงออกชัดเจนมากนัก ส่วนใหญ่เลยมักจะคิดว่าเป็นอาการท้องเสีย ท้องเดินธรรมดา งั้นลองมาเช็กกันค่ะว่า ลำไส้อักเสบ อาการเป็นอย่างไรบ้าง

          - ปวดท้องกะทันหัน เนื่องจากลำไส้บีบตัว

          - ปวดท้องเวลาเดิมซ้ำ ๆ

          - ถ่ายอุจจาระบ่อย (5-10 ครั้งต่อวัน)

          - ถ่ายไม่เป็นเวลา

          - บางครั้งปวดถ่ายแต่ถ่ายไม่ออก

          - ท้องเสียบ่อย ท้องเสียมาหลายวันแล้วยังไม่หาย

          - ปวดท้องบิด

          - ลักษณะอุจจาระผิดปกติ เช่น อุจจาระเหลวเป็นน้ำ มีมูกเลือดปน กลิ่นเหม็นผิดปกติ หรืออุจจาระมีสีซีดกว่าเดิม

          - บางรายอาจมีอาการไข้ร่วมด้วย

          - คลื่นไส้ อาเจียน (บางราย)

          - หนาวสั่น อ่อนเพลีย

          - บางรายที่เป็นหนักจะมีอาการท้องเดินและอาเจียนพร้อม ๆ กัน

          อย่างไรก็ตาม อาการลำไส้อักเสบมักจะค่อยเป็นค่อยไป แต่จะเป็นเรื้อรัง เนิ่นนาน จนคนไข้ไม่คิดว่าเป็นโรคลำไส้อักเสบ ซึ่งหากปล่อยไว้ไม่รักษา ระยะหลัง ๆ อาจถ่ายมีเลือดปน หรือท้องเสียกะทันหันโดยไม่ทราบสาเหตุบ่อย ๆ ทำให้เกิดแผลในลำไส้และการรักษาก็จะยากขึ้น นอกจากนี้ การเกิดแผลและการเสียดสีบริเวณที่อักเสบเป็นเวลานาน ก็ยังเป็นสาเหตุหนึ่งของการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้

ลำไส้อักเสบ

ลำไส้อักเสบ รักษาได้ไหม

          โรคลำไส้อักเสบรักษาได้ค่ะ โดยการรักษาจะมีอยู่ 3 แนวทางด้วยกัน ดังนี้

1. ประคองตามอาการ

          เช่น หากถ่ายบ่อยครั้งก็จะให้น้ำเกลือ ORS เพื่อป้องกันการขาดน้ำ หรือให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารอ่อน ร่วมกับให้ยาแก้ปวด และยาแก้คลื่นไส้อาเจียน

2. รักษาที่ต้นเหตุ

          วิธีนี้จะแตกต่างกันไปตามแต่ละสาเหตุของโรค เช่น หากลำไส้อักเสบเพราะติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์ก็จะให้ยาปฏิชีวนะ หรือให้ยาฆ่าเชื้อราเมื่อเกิดการติดเชื้อราในลำไส้ รวมไปถึงในกลุ่มผู้ป่วยโรคออโตอิมมูน หรือโรคภูมิต้านทานตนเอง ก็จะได้ทำการรักษาโรคที่เป็นอยู่เป็นหลัก เพื่อให้อาการลำไส้อักเสบบรรเทาลง

3. ผ่าตัด

          ในกรณีที่ใช้ยารักษาแล้วแต่ไม่สามารถควบคุมอาการได้ หรือมีอาการแทรกซ้อนรุนแรง แพทย์อาจจะพิจารณาวิธีการรักษาด้วยการผ่าตัดเอาพังผืดในลำไส้ออก (ในรายที่เป็นมานานและไม่ได้รับการรักษา ส่งผลให้ลำไส้ตีบ และเป็นเหตุให้มีปัญหาสุขภาพจากภาวะขาดสารอาหาร เนื่องจากลำไส้ไม่สามารถดูดซึมสารอาหารจากอาหารที่กินเข้าไปได้

          อย่างไรก็ตาม การรักษาโรคลำไส้อักเสบเบื้องต้นคือการปรับพฤติกรรมการกิน หันมารับประทานผัก ผลไม้ และอาหารที่ให้วิตามินและแร่ธาตุมากขึ้น เพื่อช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงให้ผนังลำไส้ และช่วยปรับระบบการย่อยอาหารให้คงที่นั่นเอง

ลำไส้อักเสบ

ลำไส้อักเสบ กินอะไรได้บ้าง

          ผู้ป่วยโรคลำไส้อักเสบควรกินอาหารดังต่อไปนี้

          - ผลไม้สุกเนื้อนิ่ม เช่น มะละกอ กล้วยสุก และผักใบเขียว เช่น คะน้า กวางตุ้งต้มสุก เพื่อให้ได้โฟเลตและใยอาหารที่ละลายน้ำได้

          - ฟักทอง แครอทต้มสุก เพื่อให้ได้วิตามินเอและเบต้าแคโรทีน

          - ปลาที่มีไขมันดีสูง เช่น ปลาซาร์ดีน ปลาแซลมอน เพื่อให้ได้วิตามินดีและบี 12

          - อาหารที่มีธาตุเหล็กสูง เช่น ปลา กุ้ง หอย ผักกูด ผักโขม เพื่อชดเชยการสูญเสียเลือด

ลำไส้อักเสบ กับอาหารที่ต้องระวัง

          ผู้ป่วยโรคลำไส้อักเสบไม่ควรกินอาหารดังต่อไปนี้

          - ผักผลไม้ดิบที่ย่อยยาก ถั่วและธัญพืชเปลือกแข็ง

          - ผลไม้รสจัด มีความเป็นกรดสูง เช่น สับปะรด

          - อาหารไขมันสูง และนม-เนย

          - อาหารรสจัดทุกชนิด

          - อาหารและเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน และแอลกอฮอล์ 

          ทั้งนี้คนที่เป็นลำไส้อักเสบมักพบว่ามีโลหิตจางด้วย เนื่องจากมีเลือดออกบริเวณที่อักเสบตลอดเวลา จึงควรรับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็กและวิตามินซีสูง เพื่อให้ร่างกายดูดซึมธาตุเหล็กมาใช้ได้อย่างเต็มที่ นอกจากนี้พยายามอย่าเครียด รับประทานอาหารให้ตรงเวลา ดื่มน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย และหมั่นออกกำลังกาย รวมไปถึงพักผ่อนให้เพียงพอด้วยนะคะ

          อ้อ ! และหากพบความผิดปกติในระบบขับถ่าย การย่อยอาหาร ถ่ายมีมูกเลือดปน ปวดถ่ายบ่อย ๆ กรณีนี้ลองให้แพทย์ตรวจเช็กอาการกันสักนิดจะดีกว่า เพราะโรคลำไส้อักเสบรู้ตัวเร็วก็รักษาได้ง่ายขึ้น


          ***หมายเหตุ : อัปเดตข้อมูลล่าสุดวันที่ 2 พฤษภาคม 2561


ขอขอบคุณข้อมูลจาก
โรงพยาบาลวิชัยเวช อินเตอร์เนชั่นแนล สมุทรสาคร, โรงพยาบาลพญาไท, โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์

เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เช็กอาการลำไส้อักเสบ ถ่ายบ่อย ปวดท้องบิด มีสิทธิ์เป็นโรคนี้ ? โพสต์เมื่อ 21 มิถุนายน 2553 เวลา 13:46:51 287,805 อ่าน
TOP