รู้จัก Erotomania ภาวะหลงผิดว่าเขารัก มโนว่าเป็นแฟนกัน ทั้งที่แค่คิดไปเอง

          คำว่า Erotomania คือ ภาวะหลงผิดเฉพาะอย่าง ที่จิตแพทย์ชาวฝรั่งเศสชื่อ Jean-Étienne Esquirol บรรยายไว้ตั้งแต่ช่วงต้นศตวรรษที่ 19 ต่อมาในปี 1921 จิตแพทย์ชาวฝรั่งเศสอีกคนคือ Gaëtan Gatian de Clérambault ได้อธิบายลักษณะอาการไว้อย่างละเอียด ภาวะนี้จึงมีอีกชื่อว่า Clérambault syndrome ซึ่งเป็นชื่อที่นิยมใช้เช่นกัน

          โดยอีโรโทมาเนีย (Erotomania) จัดเป็นโรคหลงผิด (Delusional Disorder) ชนิดหนึ่ง ซึ่งตามเกณฑ์การวินิจฉัยทางจิตเวช (DSM-5) เรียกว่า "ชนิดหลงผิดว่ามีคนมาหลงรัก" (erotomanic type) อย่างไรก็ตาม ความเชื่อลักษณะนี้ก็อาจพบร่วมกับโรคทางจิตเวชอื่นได้ เช่น โรคจิตเภท หรือโรคไบโพลาร์ ผู้ป่วยจะหลงผิดอย่างจริงจังว่ามีคนมาหลงรักเรา มโนว่าเป็นแฟนกับคนนั้นคนนี้ โดยที่ทั้งหมดเป็นแฟนทิพย์ สามีทิพย์ จากการคิดไปเองล้วน ๆ ความจริงคือแทบไม่รู้จักหรือได้เข้าใกล้คนที่เรามโนถึงด้วยซ้ำ หรืออาจเป็นคนใกล้ตัวก็ได้

          เช่น เชื่ออย่างสนิทใจว่าใครคนใดคนหนึ่งเป็นแฟนเรา หรือเชื่อว่าตัวเองเป็นแฟนกับดารา ไอดอล หรือคนดัง คนที่ร่ำรวย สูงส่งกว่าเรา ทั้งที่ยังไม่เคยเจอเขาตัวเป็น ๆ เลยสักที และที่สำคัญคือ ความเชื่อนี้จะไม่เปลี่ยนไปแม้อีกฝ่ายจะปฏิเสธ หรือมีหลักฐานชัดเจนว่าไม่เป็นความจริงก็ตาม

• ความเชื่อ : รู้ลึก ๆ ว่าอาจไม่จริง
• เมื่อเจอหลักฐานแย้ง : ผิดหวัง แล้วค่อย ๆ ยอมรับได้
• ผลต่อชีวิต : ยังเรียน ทำงาน ใช้ชีวิตได้ตามปกติ

• ความเชื่อ : มั่นใจเต็มร้อยว่าเขารักเรา
• เมื่อเจอหลักฐานแย้ง : ไม่เชื่อ หรือตีความว่าเป็นสัญญาณลับ
• ผลต่อชีวิต : กระทบชีวิตประจำวัน และอาจไปรบกวนอีกฝ่าย

          นอกจากสาเหตุข้างต้นแล้ว ยังมีกลุ่มเสี่ยงดังต่อไปนี้ด้วย

          * คนที่ขาดความเชื่อมั่นในตนเอง
          * คนที่รู้สึกโดดเดี่ยว หรือรู้สึกว่าตัวเองไม่เป็นที่ยอมรับในสังคม
          * คนที่ชอบแยกตัวออกจากสังคม
          * คนที่มองมุมมองของผู้อื่นบกพร่อง ผิดเพี้ยนไป
          * คนที่มีภาวะหลอนจากการเสพติดสุราและยาเสพติด
          * คนที่มีประวัติคนในครอบครัวเคยเป็นมาก่อน

          อย่างไรก็ตาม จากสถิติทางการแพทย์พบว่า เพศหญิงมีความเสี่ยงเป็น Erotomania มากกว่าเพศชายด้วยนะคะ

           อาการ Erotomania หรือโรคมโนว่าคนอื่นมาหลงรักตัวเอง แบบชัด ๆ จะสังเกตได้ดังนี้

1. หมกมุ่นคิดถึงแต่คนนั้น และเชื่อว่าเขาเป็นฝ่ายหลงรักเราก่อน
2. ส่งข้อความ จดหมายรัก ของขวัญ ให้แฟนในมโนเสมอ ๆ
3. ปักอกปักใจเชื่ออย่างแรงกล้าว่ากำลังคบหากันอยู่
4. พยายามติดต่อกับแฟนในมโนอย่างดื้อด้าน แม้เขาจะไม่รับโทรศัพท์ หรือไม่ยอมพูดด้วย ก็ยังตื๊อไม่เลิก หรือมีพฤติกรรมสะกดรอยตาม
5. เชื่อสนิทใจว่าท่าทาง สายตา หรือคำพูดบางอย่างของใครคนนั้นสื่อถึงเรา หรือเขากำลังส่งสัญญาณบอกรักเราอย่างลับ ๆ หรือหากโดนคนนั้นปฏิเสธก็จะคิดว่าเขาอยากให้ความสัมพันธ์ของเราเป็นความลับ ไม่อยากเปิดเผยให้ใครรู้
6. จะมีอาการไม่พอใจมากหากใครมายุ่งกับแฟนในมโนของตัวเอง
7. อาจคุกคามคนที่คิดว่าเป็นแฟนตัวเอง หรือทำร้ายคนที่มายุ่งกับแฟนในมโนของตัวเองได้
8. ใช้เวลาไปกับเรื่องของคนรักทิพย์จนเสียการเสียงาน รบกวนการใช้ชีวิตประจำวันของตัวเอง

           ทั้งนี้ ตามเกณฑ์การวินิจฉัยทางจิตเวช หากมีความเชื่อลักษณะนี้ต่อเนื่องกันตั้งแต่ 1 เดือนขึ้นไป ถือว่าอาการน่าเป็นห่วง และควรรีบพบจิตแพทย์เพื่อประเมินและรักษา เพราะอาจทำให้มีปัญหาอื่น ๆ ตามมาได้ เช่น โรควิตกกังวล โรคซึมเศร้า หรือการใช้สุรา สารเสพติด รวมถึงปัญหาทางกฎหมายหากมีพฤติกรรมคุกคามผู้อื่น

          Erotomania รักษาได้ โดยแพทย์มักใช้หลายวิธีร่วมกัน ดังนี้

• รักษาด้วยยา โดยยาหลักคือยาต้านโรคจิต (antipsychotics) ซึ่งช่วยลดความเชื่อที่ผิดจากความจริง และอาจใช้ยาอื่นร่วมด้วยตามอาการ เช่น ยาต้านเศร้า หรือยาปรับอารมณ์
• การบำบัดจิต และการปรับความคิดและพฤติกรรม (CBT)
• หากมีโรคอื่น ๆ เกี่ยวข้องด้วย แพทย์จะรักษาโรคนั้นควบคู่กันไป เพื่อให้อาการหลงผิดเบาลง เช่น หากติดสารเสพติดหรือสุรา ก็จะรักษาอาการเสพติดร่วมด้วย เป็นต้น

• โรคหลอกตัวเอง มโนเก่ง เบ่งเต็มโซเชียล คนรอบข้างคุณป่วยอยู่ไหมนะ ?
• โรคมโน อาการทางจิตของคนชอบคิดเพ้อเจ้อ ขี้โกหกเพราะป่วย !
• โรคหลงตัวเอง (Narcisisitic) เช็กสิคุณแค่มั่นหน้า หรือมีอาการป่วย ?
• ชอบคิดว่าตัวเองไม่สวย เสพติดศัลยกรรมด้วย ระวังป่วยโรคไม่ชอบรูปร่างหน้าตาตัวเอง
• 9 สัญญาณป่วยโรคคิดว่าตัวเองเก่งไม่จริง Imposter syndrome
• เช็ก 11 สัญญาณเตือนป่วยจิตเวช มีอาการเหล่านี้พบแพทย์เถอะ
• โรคทางจิตเวช หรืออาการป่วยทางจิต มีอะไรบ้าง ทำไมคนยุคนี้ป่วยกันเยอะ ?
• รวมศูนย์ปรึกษาปัญหาสุขภาพจิต เครียด กังวลใจ พบจิตแพทย์ที่ไหนดี

ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมสุขภาพจิต, webmd.com, medicalnewstoday.com, healthline.com