นิ้วปุ้ม หรือ นิ้วตะบอง (Clubbed fingers) เป็นสัญญาณนิ้วบอกโรคที่ควรต้องใส่ใจ เพราะกำลังส่อถึงโรคร้ายที่ซ่อนอยู่ในตัวเรา นิ้วตะบอง หรือถ้าภาษายุคนี้ก็คือลักษณะนิ้วที่คล้ายกระบอง เป็นนิ้วปุ้ม ๆ เหมือนหัวไม้กลอง ดูบวมผิดปกติ ซึ่งก็เกิดจากความผิดปกติที่ซ่อนอยู่ในร่างกายจริง ๆ โดยนิ้วตะบองเป็นสัญญาณของโรคหลายอย่างเลยค่ะ ลองมาดูรายละเอียดกันเลย นิ้วตะบอง นิ้วปุ้ม คืออะไร
นิ้วตะบอง หรือ นิ้วปุ้ม มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Clubbed fingers คือ ภาวะที่ปลายนิ้วมือหรือปลายนิ้วเท้ามีลักษณะเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ดูป้อม ๆ บวม ๆ คล้ายตะบอง และบางรายอาจมีอาการนิ้วเขียวร่วมด้วยได้ ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งบอกว่าร่างกายอาจมีปัญหาสุขภาพบางอย่าง
นิ้วตะบอง นิ้วปุ้ม
อาการเป็นยังไง
ภาวะนิ้วปุ้ม สังเกตได้ง่าย ๆ จากอาการปลายนิ้วบวมและกลมมน เล็บหนาขึ้นและมีลักษณะงุ้มลง มุมระหว่างเล็บกับฐานเล็บเปิดกว้างขึ้น มีลักษณะอ่อนนุ่มจนเล็บลอย และอาจรู้สึกว่าปลายนิ้วมีสีแดง หรือสีเขียวได้ สามารถเกิดได้พร้อมกันทุกนิ้วหรืออาจเป็นบางนิ้ว
นิ้วปุ้ม เกิดจากอะไร
สาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนิ้วตะบองนั้นยังไม่แน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการขาดออกซิเจนในเนื้อเยื่อ ซึ่งเกิดได้จากหลายโรคต้นเหตุ เช่น
1. มะเร็งปอด
80% ของอาการนิ้วปุ้ม พบได้ในผู้ป่วยโรคมะเร็งปอด โดยจะมีอาการป่วยอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น เจ็บที่กระดูกหรือข้อต่อ เจ็บหน้าอก หายใจสั้น ๆ ไม่เต็มปอด ไอเรื้อรัง และมีลักษณะเปลี่ยนแปลง เช่น ไอแห้ง ๆ แล้วค่อยเปลี่ยนเป็นไอแบบมีเสมหะ ไอเป็นเลือด หรือมีเสมหะเป็นเลือด ไม่อยากอาหาร น้ำหนักลดลง อ่อนเพลียง่าย สุขภาพโดยรวมอ่อนแอ
2. โรคเนื้อเยื่อปอดอักเสบ
เป็นหนึ่งในโรคปอด โดยอาจมีสาเหตุได้จากหลายอย่าง เช่น ติดเชื้อไวรัสไข้หวัด โควิด 19 มีฝีในปอด มีน้ำหรือหนองในช่องปอด เป็นต้น
3. โรคปอดอุดตันเรื้อรัง
โรคนี้เกิดได้จากปัจจัยต่าง ๆ เช่น การสูบบุหรี่เป็นระยะเวลานาน มลพิษทางอากาศ สารเคมีในโรงงาน ฝุ่นละออง จนหลอดลมและถุงลมในปอดถูกทำลาย ทำให้อากาศผ่านเข้า-ออกปอดได้ยากขึ้น หายใจลำบากขึ้น ร่วมกับหายใจดังหวีด แน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย ไอเรื้อรัง
4. โรคพังผืดในปอด
เกิดจากเนื้อเยื่อปอดมีการอักเสบเรื้อรัง จนเป็นแผลเป็นและพังผืดที่ทำให้เนื้อปอดแข็งและหนาขึ้น ส่งผลต่อการทำงานของปอดในการแลกเปลี่ยนก๊าซ ทำให้ผู้ป่วยหายใจลำบากและมีอาการอื่น ๆ ตามมา เช่น หายใจไม่สะดวก ไอแห้งเรื้อรัง อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เป็นต้น
5. โรคหลอดลมอักเสบ
โรคที่เกิดจากการอักเสบของหลอดลม ทำให้หายใจลำบาก มีอาการไอแห้ง ๆ หรือไอมีเสมหะ ร่วมกับคัดจมูก น้ำมูกไหล มีไข้ต่ำ ๆ และอาจมีเสียงหวีดในลำคอ เจ็บหน้าอก หรือหอบเหนื่อยร่วมด้วย และหากร่างกายหมุนเวียนออกซิเจนไม่เพียงพอต่อความต้องการ ก็จะส่งผลให้มีอาการนิ้วตะบองได้ด้วย
6. โรคหัวใจ
เช่น โรคหัวใจแต่กำเนิด โรคหัวใจวาย หรือเนื้องอกในหัวใจ โดยจะพบว่ามีอาการนิ้วปุ้มจากภาวะขาดออกซิเจน เพราะหัวใจหรือหลอดเลือดที่ออกจากหัวใจทำงานผิดปกติไป ทำให้เลือดไปเลี้ยงส่วนนิ้วมือและนิ้วเท้าไม่เพียงพอ จนปลายนิ้วบวมและขยายตัวออกมาในลักษณะนิ้วปุ้ม
7. เยื่อบุหัวใจอักเสบ
จากการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด ทำให้การทำงานของหลอดเลือดหัวใจอ่อนแอ เซลล์เม็ดเลือดแดงลดลง เกิดภาวะโลหิตจาง ส่งผลต่อการแลกเปลี่ยนออกซิเจนในเลือด และแสดงอาการเริ่มแรกเป็นภาวะนิ้วตะบองให้เห็นก่อน
8. โรคตับแข็ง
เกิดจากการอักเสบเรื้อรังในตับ จนทำให้เนื้อเยื่อดีของตับถูกแทนที่ด้วยแผลเป็น และกลายเป็นภาวะตับแข็งในที่สุด ซึ่งเมื่อการทำงานของตับมีปัญหา ก็จะลำเลียงออกซิเจนไปให้ปอดและหัวใจได้น้อยลง และอาจเกิดภาวะนิ้วปุ้มขึ้นได้
9. โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)
รวมไปถึงโรคโครห์น และโรคที่เกี่ยวกับการอักเสบของระบบทางเดินอาหาร อย่างโรคลำไส้ใหญ่บวมเป็นแผลเรื้อรัง ซึ่งการอักเสบที่เกิดขึ้นนี้อาจส่งผลต่อการลำเลียงออกซิเจนไปยังปอดและหัวใจ เสี่ยงต่อภาวะขาดออกซิเจนได้ โดยอาจพบอาการผิดปกติ เช่น ไอแห้ง เจ็บหน้าอก เสียงแหบ เจ็บคอ กลืนลำบาก แสบร้อนลำคอและหน้าอก เบื่ออาหาร ท้องเสีย ถ่ายเป็นมูก คลื่นไส้บ่อย น้ำหนักลดลง เหนื่อยง่าย เป็นไข้บ่อย เป็นต้น
10. โรคไทรอยด์ที่เกิดจากภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง (Thyroid acropachy)
เป็นโรคที่พบได้ไม่บ่อย โดยอาจจะพบได้ใน 1% ของผู้ป่วยโรคเกรฟฟ์ จากการที่ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติไป ทั้งทำงานเกินและทำงานน้อยไป โดยมีสาเหตุจากภูมิคุ้มกันทำลายตนเอง ซึ่งผู้ป่วยโรคนี้จะมีอาการนิ้วตะบองได้ทั้งที่นิ้วมือและนิ้วเท้า ร่วมกับมีอาการบวมของเนื้อเยื่ออ่อน ปวดกล้ามเนื้อ ปวดกระดูก และอ่อนเพลีย เป็นต้น
11. ภาวะเนื้องอก
เนื้องอกอาจไปกดทับเส้นเลือด หรือทำให้เกิดการบาดเจ็บที่หลอดเลือด จนขัดขวางการขนส่งออกซิเจนในร่างกาย และทำให้เกิดภาวะนิ้วปุ้มได้
อย่างไรก็ตาม ภาวะนิ้วตะบองไม่จัดเป็นโรค แต่เกิดจากโรคอื่น ๆ ดังที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งการรักษาก็มีวิธีที่หลากหลายไปด้วยค่ะ
นิ้วปุ้ม รักษาได้ไหม
การรักษานิ้วตะบองจะขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิด โดยมุ่งเน้นไปที่การรักษาโรคต้นเหตุ ทั้งการใช้ยาเพื่อรักษาโรคที่เป็น การผ่าตัดรักษา หรือตามดุลยพินิจของแพทย์เจ้าของไข้ เป็นต้น
นิ้วปุ้ม ป้องกันได้ไหม
เนื่องจากภาวะนิ้วตะบองเกิดได้จากโรคอื่น ๆ ดังนั้นวิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการรักษาสุขภาพของตัวเองอยู่เสมอ และพยายามลดความเสี่ยงโรคปอด ด้วยการหลีกเลี่ยงสถานที่ที่มีฝุ่นละอองและมลพิษ งดสูบบุหรี่ รวมไปถึงการตรวจสุขภาพประจำปีอย่าได้ขาด เพราะหากเจ็บป่วยด้วยโรคใดขึ้นมาก็จะได้หาทางรักษาได้ทันท่วงทีนั่นเอง
พร้อมกันนี้ก็อย่าลืมหมั่นสังเกตความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับร่างกายของเราด้วยนะคะ หากพบว่าอาการตรงกับที่เป็นอยู่ แนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายโดยเร็ว เพราะการรักษาโรคต้นเหตุตั้งแต่ระยะแรก ๆ ก็จะเพิ่มโอกาสในการรักษา และถือเป็นการป้องกันไม่ให้อาการนิ้วตะบองรุนแรงขึ้นด้วย
บทความที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพมือ-นิ้ว-เล็บ
